جشنواره‌های خارجی، فرصت یا تهدید؟

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، سالانه ده‌ها جشنواره فیلم خارجی در کشورهای خارجی برگزار می‌شود که هر کدام از این جشنواره ها خط مشی و سیاست‌های خاص خود را دارند.

تعداد زیادی از سینما گران ایرانی نیز به خط مشی و سیاست های جشنواره های خارجی آگاه هستند، در مرحله اول اگر فیلمی مطابق با سیاست هایشان باشد آن را می پذیرند و در غیر این صورت آن را خط می زنند.

علی اکبر ولایتی چندی قبل در دیدار با دست اندرکاران جشنواره فیلم مقاومت در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما گفت: بسیاری از هنرمندان ما الان آرزو دارند فیلم هایشان به جشنواره هایی مثل "کن" برود، جشنواره هایی مانند "کن" هم محدودیت هایی دارند و از قبل می توان حدس زد که چه فیلم هایی در این جشنواره حضور پیدا می کند.

وی افزود: مرحوم کیارستمی برای من تعریف می کرد اگر فیلمی قدری ضد صهیونیسم باشد آن را به جشنواره کن راه نمی دهند؛ آن‌ها تعاریفی برای ورود یک فیلم دارند مثلاً فیلم باید ضد آمریکا، ضد اسرائیل نباشد اما اگر ضد ایران و اسلام باشد پذیرفته می شود.

ولایتی گفت: آن‌ها از طریق جشنواره کن و اسکار ارزش های خودشان را به کشورهای جهان سوم و درحال توسعه و ایران تحمیل می کنند، ما هم باید انسان‌های آزاده را پیدا کنیم و تریبونی برای آن‌ها شویم.

یکی از جایزه هایی که در جهان طرفدار زیادی دارد جایزه اسکار است که درمراسم اعطای جوایز سالانه آمریکا از سوی آکادمی علوم و هنرهای تصاویر متحرک به بهترین آثار صنعت سینما جهان داده می‌شود.

سینمای ایران یک بار موفق به دریافت این جایزه شده است.

«جدایی نادر از سیمین» اصغر فرهادی توانست برنده اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان 2012 شود.

جواد شمقدری معاون سابق امور سینمایی درباره اعطای اسکار به فیلم ایرانی آن زمان اینطور گفت: ما برای گرفتن اسکار از ظرفیت انتخاب آخر استفاده کردیم.

وی افزود: در آن سال پنج فیلم به مرحله نهایی دریافت اسکار راه یافتند.یکی فیلم «جدایی نادر از سیمین» بود و فیلم دیگر در مورد یهودیانی بود که از ترس نازی‌های آلمان به یک کانال می‌رفتند و عده زیادی از آنها کشته می‌شدند و به نظرم این فیلم یک تراژدی قوی به حساب می‌آمد اما در مورد یهودیانی بود که با مظلومیت کشته شده بودند و یک فیلم اسرائیلی خیلی قوی هم در میان آن 4 فیلم حضور داشت. 

شمقدری گفت: ما چون می‌دانستیم خیلی از اسکاری‌ها با تسلط جریان صهیونیستی بر هالیوود و اسکار موافق نیستند ولی جرئت ابراز این مخالفت را ندارد به آن‌ها پیغام دادیم که الان فرصت خوبی است و شما می‌توانید با انتخاب یک فیلم ایرانی این اعتراض خود را به صهیونیست‌ها نشان دهید و فردا هم کسی نمی‌تواند به شما خرده بگیرد که چرا یک رفتار ضدیهودی یا ضدصهیونیستی انجام دادید؛ آن‌ها هم این حرف را پذیرفتند و اسکار را به ما دادند.

شمقدری در باره دیدگاهش درباره اسکار گفت: باید بدانیم که پشت هر جشنواره جهانی و اسکار که در واقع یک جشن است، سیاست‌های خاصی وجود دارد. جشن اسکار به طور قطع در راستای سیاست‌های فرهنگی و استکباری آمریکا و طبق نیازها و کارکردهای این کشور است. من در زمان خود گفتم خوب است متناسب با وظیفه‌ای که دارم به دور از ارزش‌گذاری‌هایی که روی اسکار داریم تلاشم کنیم که این جایزه را بگیریم و نهایتاً گرفتیم.

با این حال بسیاری از سینما گران معتقدند چنین جشنواره هایی می تواند محلی برای خود نمایی و درخشش سینمای یاران و هنر ایرانی در جهان باشد و باید از چنین فرصت هایی به سود خودمان استفاده کنیم.

حمید آخوندی تهیه کننده سینما و تلویزیون در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما در این باره گفت: ما در یک دهکده کوچک جهانی زندگی می کنیم. اینکه بگوییم به خاطر سیاست های جشن هایی مثل اسکار آثارمان را به این جشن ها نفرستیم، غلط است.

وی افزود: ما باید برای معرفی صنعت سینما و توانایی های هنری مان در چنین جشن ها و جشنواره هایی شرکت کنیم همان طور که در نمایشگاه های بین المللی کتاب شرکت می کنیم.

آخوندی ادامه داد: نکته مهم اینجاست که ما چه اثری را به چنین جشنواره هایی ارائه دهیم. ما باید فیلم هایی را بفرستیم که تصویر سیاهی از جامعه مان ارائه ندهد و در برگیری داشته باشد.

وی گفت: برای مثال سال گذشته فیلم سینمایی «محمد رسول الله (ص)» که فیلم بسیار فاخر و ارزشمندی است به این جایزه فرستادیم اما مگر در آن آکادمی چند نفر پیامبر اسلام را می شناسند؟ بدون شک اگر این فیلم به جشنواره ای می رفت که اهالی آن با پیامبر اسلام آشنا بودند بهترین جایزه ها را از آن خود می کرد.

این تهیه کننده افزود: هر جشنواره ای سیاست های خود را دارد و ما هم ارزش ها و معیار های خاص خود را داریم.پس باید ما فیلم هایی بفرستیم که به طور غیر مستقیم مفاهیم اسلامی در آن گنجانده شده باشد.برای مثال فیلمی بفرستیم که در آن انسانیت جاری باشد و تصویر خوبی از جامعه مان دیده شود.

مجتبی راعی کارگردان سینما نیز در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما در این باره گفت: هدف ما از رفتن به اسکار و امثال آن به انتخابمان جهت می دهد اما نکته ای که وجود دارد این است که ما اگر فیلم ضعیف و بی محتوایی را به این جشنواره ها بفرستیم عملا تصویر غلطی از سینمای کشورمان به آنها ارائه داده ایم.

وی افزود: از سویی من به عنوان یک ایرانی دوست دارم همواره تصویر زیبایی از کشورم در محافل هنری ارائه شود تا با آمدن نام ایران همه به آن افتخار و به نیکی از آن یاد کنند.

راعی گفت: بهترین کار انتخاب یک فیلم با کیفیت با محتوای مناسب برای ارائه تصویر صحیح از ایران و سینمای ایران به چنین جشن هایی است.

عده ای می‌گویند باید اثری را به این جایزه بفرستیم که فرهنگ و اسطوره های ایرانی را به بهترین شکل به دنیا معرفی کند و عده ای معتقدند فیلمی باید به این جایزه برود که کارگردانش فرمول کسب جایزه را دانسته باشد و موفق به دریافت اسکار شود.

اواسط مهر زمان معرفی نماینده سینمای ایران به آکادمی اسکار است و باید منتظر بمانیم و ببینیم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بنیاد سینمایی فارابی چه فیلمی را به این جایزه معرفی می کنند.