ضرورت ایجاد شرکت مدیریت صادرات برای صنعت پتروشیمی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، مهدی شریفی نیک نفس در چهارمین نشست کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات اتاق بازرگانی تهران با اشاره به هزینه بالای حمل دریایی محصولات پتروشیمی افزود: این هزینه گاهی به یک‌ونیم میلیارد دلار می‌رسد و کاملا توجیه اقتصادی و فنی دارد که یک شرکت کشتیرانی پتروشیمی ایجاد شود.
وی اضافه کرد: مزیت اصلی صنعت پتروشیمی ایران، تولید در مقیاس جهانی، اتکا به دریافت خوراک فراوان با قیمت رقابتی است اما این مزیت با چالش‌هایی مانند افزایش قابل توجه و غیررقابتی قیمت خوراک دریافتی از واحدهای بالادستی، بهره‌برداری از منابع جدید خوراک در جهان ،کاهش جهانی بهای انرژی و به دنبال آن افت شدید قیمت محصولات پتروشیمی روبرو شده است.
عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران با اشاره به نشانه‌های رقابت جهانی برای افزایش ظرفیت تولید پتروشیمی گفت: سرمایه‌گذاری گسترده در صنعت پتروشیمی و صنایع پایین دستی در کشورهای حاشیه خلیج فارس تداوم دارد ، همچنین بررسی‌ بازارهای پرمصرف چین نشان می‌دهد این کشور در حال بهره‌گیری از خوراک زغال سنگ و سرمایه‌گذاری مشترک با شرکت‌های خارجی برای افزایش ظرفیت است.
در آمریکای شمالی نیز سرمایه‌گذاری گسترده‌ای برای بهره‌گیری از خوراک فراوان شیل و توسعه همزمان امکانات لجستیکی به ویژه توسعه کانال پاناما صورت می‌گیرد.
البته یران نیز برنامه افزایش ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی تا 120 میلیون تن را برای افق 1400 در دست اجرا دارد.
شریفی در ادامه با اشاره به مشکلات بخش صادرات صنعت پتروشیمی گفت : نوآوری‌های بین‌المللی و از دست رفتن مزیت‌های رقابتی، نبود برنامه‌ریزی بلندمدت و دیدگاه استراتژیک در بخش فروش، فقدان نگاه تخصصی به بخش بازرگانی (خلاف رقبای منطقه‌ای و جهانی) و نداشتن تسلط حرفه‌ای، توسعه نیافتگی لجستیک متوازن با رشد ظرفیت تولید، همکاری و هماهنگی ضعیف و حداقلی در بخش بازرگانی در موارد بسیار رقابت منفی، ضعف مناسبات تجاری با کشورهای هدف محصولات پتروشیمی از مشکلات فعالان این صنعت برای صادرات به شمار می‌رود که البته باید خطر مواجهه با تعرفه‌های ضد ارزان فروشی و ضد یارانه ای
و تضعیف برند جهانی صنعت پتروشیمی ایران را نیز به آن افزود.

ضرورت ایجاد نهاد تنظیم گر پتروشیمی

در ادامه این نشست، احمد مهدوی، دبیر انجمن صنفی کارفرمایی
صنعت پتروشیمی ایران هم گفت: سال‌هاست که فریاد می‌زنیم، برای صنعت پتروشیمی نیازمند نهاد رگولاتوری یا تنظیم گر هستیم اما این خواسته هنوز تحقق نیافته است.
در برابر انحصار قرار گرفته‌ایم و خوراک پتروشیمی‌ها را به هر قیمت که وزارت نفت اعلام می‌کند باید خریداری کنیم.
وی ادامه داد: صنعت پتروشیمی، فاقد متولی است و دولت باید به مشکلات این صنعت که مزیت صادراتی ایران محسوب می‌شود، رسیدگی کند. هنوز بر سر نیم سنت افزایش یا کاهش قیمت خوراک با دولت و مجلس دچار چالش هستیم اما دنیا به سرعت در حال پیشروی است.

کشتیرانی آماده حمل محموله‌های پتروشیمی است

مرتضی لطفی، نایب‌ رئیس کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات که به تازگی با حکم وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به مدیرعاملی عامل شستا منصوب شده است، هم گفت: می‌توانیم مسئله مربوط به حمل‌ونقل محموله‌های پتروشیمی را از طریق شرکت کشتیرانی شستا برطرف کنیم.
محمدحسن پیوندی، مدیرعامل هلدینگ نفت و گاز و پتروشیمی تامین، نیز علت مشکلات کنونی صنعت پتروشیمی را عواقب خصوصی‌سازی غیراصولی در کشور دانست و گفت : عامل دیگری که بر این صنعت اثر گذاشته ، اهتمام وزارت نفت برای تامین منابع مورد نیاز یارانه‌های نقدی است ، به هر حال آنچه برای وزارت نفت درآمد ایجاد می‌کند، خوراک پتروشیمی‌هاست ، در نتیجه چنین ملاحظاتی ، توسعه متوقف می‌شود.
وی پیشنهاد ایجاد کنسرسیومی از شرکت‌های پتروشیمی را مطرح کرد تا همه شرکت‌ها بتوانند متناسب با میزان تولید و صادرات‌شان در این کنسرسیوم سهم داشته باشند.

تقاضامحوری به جای عرضه‌محوری

رضا محتشمی‌پور، سرپرست دفتر صنایع تکمیلی (پایین دستی) پتروشیمی نیز با اشاره به ضعف مطالعات مربوط به مدیریت بازار در صنعت پتروشیمی گفت : نگاه دولت و بخش خصوصی در این صنعت عرضه‌محور است و به تقاضا توجهی نمی‌شود.
وی ادامه داد : صنعت پتروشیمی ایران در حوزه تقاضا با تهدیدات جدی مواجه است. در اطراف ایران کشورهایی مانند عمان توسعه صنعت پتروشیمی را به طور جدی در دستور کار قرار داده‌اند.
این در حالی است که ما نمی‌توانیم از مزیت‌هایمان بهره بگیریم. اکنون باید توسعه این صنعت را از دستور کار خارج کنیم و به بازار و تقاضا توجه نشان دهیم.
وی افزود: به نظر می رسد با وجود اینکه پیشرفت رقبا در بازارهای نوظهور، تهدید جدی برای ایران به شمار می آید، مدیران ارشد، به چنین علایمی ، واکنش موثری نشان نمی دهند.
به طور مثال برغم اینکه سهم زیادی از صادرات صنایع پایین دستی پتروشیمی ایران به عراق ، انجام می شود ولی با توجه به آمار واردات عراق دراین ردیف تعرفه‌ها مشاهده می شود که ایران سهم ناچیزی از ظرفیت وارداتی عراق را تشکیل می دهد.
همچنین با توجه به اینکه بخش عمده صادرات ایران به عراق، مربوط به بخش کردستان عراق است، ضروری است با توجه به مشکلات اخیر اقلیم کردستان، توجه جدی به این موضوع شود.

مسئولان به صادرات حساس نیستند

حمیدرضا صالحی، عضو کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات، به ضرورت تغییر الگوی صادرات اشاره کرد و گفت : تا زمانی که رئیس‌کل بانک مرکزی این مسئله را احساس نکند که کشور به صادرات نیاز جدی دارد برای رفع مشکلات بانکی با مقامات بانک مرکزی سایر کشورها نظیر پاکستان که فعالان اقتصادی ایرانی با مشکلات بسیاری مواجه هستند، پای میز مذاکره ننشیند، مسایل بانکی ما در حوزه صادرات حل نمی‌شود.
این مشکل در مورد همه مسئولان ارشد کشور نیز صدق می‌کند.
وی همچنین با بیان اینکه کشور فاقد متولی صادرات است،گفت: فردی به عنوان متولی صادرات با اختیارات بالا برگزیده شود.
کیمیایی، رئیس گروه پتروشیمی وزارت صنعت، معدن و تجارت از اقدامات این وزارت در جهت توسعه بازار فرآورده‌های پتروشمی سخن گفت و افزود: برغم مسایلی که در برابر صادرات محصولات پتروشیمی وجود دارد، صادرات این محصول در پنج ماه نخست سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال قبل دو درصد رشد نشان می‌دهد.

بازنگری خصوصی‌سازی در صنعت پتروشیمی

رئیس کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات اتاق تهران هم در این نشست گفت: لازم است کمیته‌ای با حضور بازیگران اصلی صنعت پتروشیمی تشکیل و به ستاد اقتصاد مقاومتی متصل شود.
بهتر است در کمیسیون کمیته‌ای ویژه برای صادرات پتروشیمی و میعانات گازی با مسئولیت آقای شریفی نیک‌نفس تشکیل شود که ادامه مباحث را پیگیری کند و همچنین با ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی ارتباط برقرار کند.
محسن بهرامی ارض اقدس عضو اتاق بازرگانی گفت : توجه ویژه به بحث لجستیک ، با توجه به هزینه حمل و نقل 1.5 میلیارد دلاری ایران در حمل محصولات صادراتی پتروشیمی مهم است.
سرمایه‌گذاری برای خرید کشتی و راه‌اندازی ناوگان حمل و نقل با هدف کاهش هزینه حمل و نقل و ایجاد مزیت صادراتی و اشتغال زایی در داخل هم پیشنهاد می شود.
بهرامی ارض اقدس همچنین بر ضرورت توجه به تجمیع برندهای صنعت پتروشیمی از طریق بهبود مقیاس تولید با هدف کاهش هزینه‌های حمل در حوزه لجستیک، تسهیل جذب سرمایه‌گذاری خارجی، توجه به انعقاد قراردادهای بلندمدت، توجه به نیازهای آتی صنعت، ترمیم نیازهای آموزشی و ایجاد یک شرکت مدیریت صادرات برای صنعت پتروشیمی تاکید کرد.
بهرامی ارض اقدس گفت: خصوصی‌سازی در صنعت پتروشیمی باید مورد بازنگری قرار گیرد تا زمانی که از پتروشیمی سخن به میان می آید وزارتخانه‌هایی مانند تعاون مدعی نباشند.
همچنین جذب سرمایه‌های خارجی برای اجرای طرح‌های برنامه ششم، تجدیدنظر در خصوص آن‌دسته از طرح‌هایی که با توجه به نیازهای آتی بازار توجیه خود را از دست داده‌اند نیز برای بهبود وضع صادرات محصولات پتروشیمی باید مورد توجه ویژه قرار گیرد.