2018 ؛ چالش های سیاست خارجی آمریکا

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صدا و سيما ؛ آمریکا در سال 2018 با چالش های مهمی در سیاست خارجی مواجه خواهد بود. دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در سال 2017 همزمان با تشدید نارضایتی های داخلی از عملکرد خود، تلاش کرد بر روی مسائل خارجی نظیر کره شمالی و ایران تمرکز کند.

سیاست خارجی جنجالی !

آمریکا در سال 2017 ، توفیق اندکی در سیاست خارجی داشت و بیشتر از آنکه به موفقیتی دست آید، به هیاهو و جنجال آفرینی طی شد.

الف- یکی از دلایل این هیاهو نیز آگاهی یافتن نخبگان آمریکا از واقع گرایان و لیبرالیست ها به افت نفوذ این کشور در صحنه بین الملل است. نفوذ آمریکا در مقابل روسیه و چین روز به روز کاهش می یابد و به جای اینکه آمریکا قدرت برتر جهانی باشد، باید به تدریج دو قدرت دیگر را نیز در کنار خود بپذیرد.
ب- مساله دیگر سیاست های آمریکا در منطقه غرب اسیا است که در سال 2017 با یک جنجال آفرینی مواجه شد. اتحادیه اروپا و نحوه تعامل با آن در سال 2018 از دیگر چالش های سیاست خارجی آمریکا است.

مهم ترين چالش ها 

در اینجا به مهم ترین چالش های آمریکا در سال 2018 پرداخته می شود.

1 - روسیه: شاید اصلی ترین و مهم ترین چالش آمریکا در سال 2018، همچون سال 2016 و 2017 روسیه باشد. روسیه عملا با ورود به بحران سوریه، غرب آسیا و مقابله با داعش و تروریستها در منطقه غرب آسیا، نظم منطقه ای مورد نظر آمریکا را به چالش کشید. همچنین تنش های آمریکا و روسیه در شرق اروپا بویژه اوکراین نیز ادامه دارد؛ به طوری که پیش بینی می شود در سال 2018، اوکراین به میدانی برای جنگ نیابتی آمریکا و روسیه تبدیل شود.
آمریکا در 23 دسامبر 2017طرح ارسال تسلیحات نظامی مرگبار به اوکراین را صادر کرد که همین مساله احتمال شعله ورشدن جنگ میان روسیه و اوکراین را تشدید کرد. در سال 2017، آمریکا بسیاری از توافقات مینسک را نقض کرد و شماری از کارشناسان از پیوستن این توافقنامه به تاریخ خبر دادند.

2- چین: این کشور، قدرتی است که آمریکا بیش از دو دهه است نمی تواند آن را نادیده بگیرد. به چین 33 بار در سند امنیت ملی آمریکا در سال 2018 اشاره شده بود و همین مساله نشان دهنده اهمیت ویژه این منطقه در اسناد بالادستی و راهبردی آمریکا است.

3- کره شمالی :کره شمالی را می توان مهم ترین چالش آمریکا در سال 2018 دانست. در سند راهبردی امنیت ملی آمریکا هفده بار به کره شمالی اشاره شده است. پیونگ یانگ به سلاح هسته ای دست یافته است و موشک های بالستیک در تئوری از قابلیت هدف قرار دادن خاک آمریکا و حتی پایتخت این کشور برخوردارند. رئیس جمهوری این کشور هم چندان از زورآزمایی با آمریکا بدش نمی آید.
در سال 2017، ترامپ در چندین موضعگیری نسنجیده با مقامات کره شمالی درگیری لفظی پیدا کرد و از آتش و خشم سخن گفت، اما ژنرال های کاخ سفید و رکس تیلرسون، وزیر خارجه این کشور و به طور کلی حاکمیت آمریکایی به او فهماند که هر گونه جنگی با کره شمالی، خسارات انسانی بسیار گسترده ای به دنبال خواهد داشت.
همچنین احتمال یک رویارویی هسته ای در آن بعید به نظر نمی رسد. در مقابل کره شمالی نیز در موارد متعددی اعلام کرد، هرگونه اقدام آمریکا علیه کره شمالی، جزایر گوام در نزدیکی خاک آمریکا را در تیررس پیونگ یانگ قرار خواهد داد. کره شمالی همچنین از حمایت چین به عنوان یکی از اضلاع مثلث قدرت جهانی برخوردار است.

4- ایران: در سند امنیت ملی آمریکا به ایران هفده بار اشاره شده است. ضمن اینکه پیش از آن سند استراتژی آمریکا در مقابل ایران نیز به طور مستقل منتشر شده بود. آمریکا تلاش می کند در این اسناد، ایران را یک تهدید برای صلح و امنیت جهانی معرفی کند.
ترامپ در زمان انتخابات ریاست جمهوری بارها گفته بود که توافق هسته ای شش قدرت جهانی با ایران را قبول ندارد و در ماه های اخر سال 2017 نیز از ارائه گزارش درباره این توافقنامه خودداری کرد و آن را به کنگره سپرد.
ایران از حمایت نیم بند روسیه و چین برخوردار است، اما مانع اصلی هر گونه اقدامی علیه ایران، افکار عمومی آمریکا است که هنوز درباره تهدید بودن این کشور برای منافع ملی آمریکا اقناع نشده اند.

5 - سوریه: سال 2017 برای سوریه، سال سرنوشت سازی بود. در این سال حکومت سوریه در سه سطح نظامی، امنیتی و سیاسی به پیروزی های مطلوبی دست یافت؛ هر چند این پیروزی ها به مذاق آمریکایی ها خوش نیامد. آمریکایی ها در سال 2017، همچنان به حمایت سیاسی و نظامی معارضان دولت سوریه ادامه دادند. مذاکراتی که استفان د میستورا، فرستاده ویژه سازمان ملل انجام داد به دلیل کارشکنی های آمریکا و عربستان، نتیجه بخش نبود و د میستورا، سال 2017 را با کمترین موفقیت در عمر دیپلماتیک خود به پایان رساند. او ریاست هشت دور گفتگوهای سوری- سوری را در ژنو بر عهده داشت و در نهایت در گزارشی به شورای امنیت سازمان ملل به عبارت از دست دادن فرصتی طلایی برای گفتگوهای صلح سوریه اشاره کرد. او قرار است دور نهم گفتگوها را در ژانویه 2018 شروع کند که به احتمال زیاد همچنان دستاوردی نخواهد داشت.

6- مساله فلسطین و رژیم صهیونیستی: اقدام ترامپ در به رسمیت شناختن بیت المقدس به عنوان پایتخت اسرائیل، عملا مفهوم میانجیگری آمریکا در مناقشه فلسطینی ها و رژیم صهیونیستی را از بین برد.
به عبارت دیگر، از این پس تا پایان دوره ریاست جمهوری ترامپ هر ادعا و طرحی از سوی آمریکا برای به اصطلاح سازش میان اعراب و اسرائیل با بدبینی و بی اعتمادی شدیدتر از قبل مواجه خواهد بود. به نظر می رسد در دوره ترامپ، این نقش میانجیگری به اتحادیه اروپا و روسیه منتقل می شود.

7-افغانستان: در حالی که هفدهمین سال جنگ در افغانستان آغاز شده است و با وجود اینکه ترامپ، استراتژی دولت خود برای افغانستان را اعلام کرده است، اما به نظر نمی رسد رویکرد ناموفق آمریکا در افغانستان در سال 2018 تغییر کلی داشته باشد. تنها تفاوت آن احتمال حضور قدرتمندانه تر داعش در این کشور به دلیل شکست هایی است که در منطقه غرب اسیا متحمل شده است. احتمالا در سال 2018، هزاران نفر از سربازان طالبان و داعش در حملات هوایی آمریکا کشته خواهند شد و تعداد زیادی از غیرنظامیان نیز در حملات پهپادی آمریکا جان خود را از دست خواهند داد.
با توجه به اینکه به مشاوران نظامی آمریکایی اجازه داده شده تا در سطوح پایین نیز با نیروهای افغان همراهی کنند، میزان تلفات آمریکایی ها در مقایسه با سال 2017 افزایش خواهد داشت و عملا ترامپ با انتقادات شدیدی مواجه خواهد شد.
جیمز ماتیس، وزیر دفاع آمریکا متقاعد خواهد شد که ارسال میلیون ها دلار کمک به پاکستان برای مقابله با تروریسم را متوقف کند. پاکستان با این ذهنیت که راهبرد آمریکا گسترش همکاری با هند است، علیه طالبان افغانستان و شبکه حقانی اقدامی نخواهد کرد.

8- کشورهای حاشیه خلیج فارس: به نظر نمی رسد در رویکرد کلی روابط آمریکا با کشورهای حاشیه خلیج فارس، اتفاق خاصی بیفتد. هر چند ممکن است آمریکا به میانجیگری هایی برای بهبود روابط عربستان و قطر اقدام کند.

جمع بندی
به طور کلی به نظر می رسد جهان در سال 2018 با حضور ترامپ به عنوان رئیس جمهوری آمریکا، جهانی عاری از آرامش را تجربه خواهد کرد. سیاست و استراتژی ترامپ در عرصه سیاست خارجی براساس استراتژی ایجاد ارعاب و ترس است. به نظر می رسد حاکمیت آمریکا قصد دارد با اجرای سناریوی مرد دیوانه با نقش آفرینی ترامپ این مساله را ثابت کند که جهان نباید به هر قیمتی آمریکا را نادیده بگیرد، زیرا این مرد شرور هر زمان می تواند میلیون ها نفر را در سراسر جهان آواره کرده و جان هزاران نفر را به خاطر منافع اقتصادی و سیاسی خود قربانی کند.
====================================

نویسنده: دکتر تهمینه بختیاری - کارشناس سیاست در آمریکا .
. -