پرونده سوت های دردسرساز بسکتبال

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صداوسیما؛ یک یا دو سوت در جریان بازی بسکتبال می‌تواند تاثیری معادل زحمات کل فصل یک تیم داشته باشد، نقشه‌های تیم قوی را به هم بریزد یا برنامه‌های تیم ضعیف را برای صعود به پلی آف به هم بزند.

 

برخی مربیان لیگ برتری در هفته‌های اخیر نگرانی‌های مضاعفی دارند که برخی سوت‌ها از سر تفریح به ضرر آن‌ها رقم نخورده باشد. دو سایت و کانال پیش بینی مسابقات ورزشی، این نگرانی‌ها را برای آن‌ها ایجاد کرده است.

این روز‌ها موضوعی میان برخی تیم‌ها دهان به دهان می‌چرخد. دو کانال پیش بینی مسابقات ورزشی که از خارج کشور می‌آیند و فارسی نویسی می‌شوند. نحوه کار آن‌ها به این گونه است که اگر برای مثال هزار تومان روی تیم قویتر شرط بسته شود، ۱۰۲۰ تومان بازگشت دارد؛ اما در صورت پیروزی تیم ضعیفتر، بازگشت پول ۹۲۵۰ تومان خواهد بود، مبالغ بالا قطعا بازگشت پول بیشتری دارند.

برای مثال این موضوع در مسابقه تیم‌های پتروشیمی و گرگان به خوبی نشان داده می‌شود، تیم صدرنشین مقابل تیم قعرنشین که شانس پیروزی گرگانِ انتهای جدولی به صفر نزدیک بود، پیروزی گرگان بازگشت مالی زیادی برای شخصی داشت که ریسک پیش بینی این برد را پذیرفته بود.

امکان پیش بینی همه مسابقات لیگ برتر بسکتبال ایران مانند سایر ورزش‌ها در این دو کانال فراهم است و حتی می‌توان روی پیروزی یک تیم با اختلاف بالای ۲۰ امتیاز یا پایین ۲۰ امتیاز شرط بست.

گفته می‌شود برخی بازیکنان و اطرافیان تیم‌ها به صورت تفریحی به این کار روی آورده اند و موضوع ترسناکتر، شایعه ورود چند داور به این کانال هاست، افرادی که می‌توانند تاثیر مستقیم روی مسابقات داشته باشند و ورودشان به بازی پیش بینی نتایج، تاثیرات مخربی در پی دارد.

 

در هر حال فعالیت این کانال‌ها قانونی نیست و در کشور‌هایی که چنین فعالیت‌هایی به صورت قانونی انجام می‌شود، هر گونه ارتباطی میان عوامل تیم‌ها و مسابقات با چنین سایت‌هایی با جرایم سنگین مجازات می‌شود، اتفاقی که چند سال پیش برای یکی از بازیکنان تیم ملی کره جنوبی افتاد و باعث محرومیت این بازیکن شد.

خبر فعالیت چند داور لیگ برتری در کانال‌های پیش بینی به گوش مسئولان کمیته داوران فدراسیون هم رسیده است و واحدپور تاکید می‌کند: "خودمان هم به شدت پی گیر این موضوع هستیم، تا لحظه آخری که در این جایگاه قرار دارم با فساد احتمالی مبارزه می‌کنم."

او تا به حال با هیچ مدرکی در این رابطه روبرو نشده و می‌گوید: "حتی اگر یک درصد احتمال چنین ارتباطی میان داوران وجود داشته باشد، به شدت پی گیری می‌کنیم و شدیدا برخورد خواهیم کرد؛ اما تا به حال شواهدی در این باره به دستمان نرسیده است."

به جز موضوع شرطبندی، تصمیمات لحظه‌ای برخی داوران در مسابقات امسال ضرباتی به برخی تیم‌ها وارد کرد که در مورد دانشگاه آزاد به پایان کار این تیم منجر شد.

دانشگاه آزاد امسال با تصمیمات مدیریتی، حق جذب بازیکن خارجی نداشت، آرون گرامی پور بازیکن ایرانی – انگلیسی با توجه به دریافت نکردن حق و حقوق خود، ساز‍ِ ناسازگاری سر داد و از این تیم جدا شد؛ بسیاری از بازیکنان ایرانی هم تا پیش از این در میان نفرات ششم تا دوازدهم تیم‌های خوب جای می‌گرفتند، به همه این‌ها باید دریافت نکردن حق و حقوق را هم اضافه کرد.

با همه این اوصاف فرزاد کوهیان سرمربی دانشگاه آزاد از این ترکیب، تیمی را تا پایان نیم فصل دوم ساخت که مهرام را با دو بازیکن خارجی قدرتمند و امکانات خوب تا لحظات آخر آزار داد.

یک تکنیکال و اعلام تخلف سه ثانیه در چهارمین رقابت دانشگاه آزاد و مهرام به محل بحث روز‌های اخیر بسکتبال تبدیل شد و دانشگاه آزاد از ادامه لیگ برتر بازماند. کوهیان در این باره می‌گوید: "با تمام مشکلاتی که داشتیم زمان زیادی از فصل طول کشید تا تیم ما به این نقطه برسد. استحقاق ما نبود که اینگونه ببازیم و حذف شویم."

 

امیرحسین واحدپور رئیس کمیته داوران فدراسیون بسکتبال بعد از مسابقه چهارم پلی آف میان دانشگاه آزاد و مهرام در مصاحبه‌ای به اشتباهات داوران در دقایق پایانی این مسابقه اذعان کرد. صحبت‌های واحدپور واکنش‌های زیادی را در پی داشت و حملات بسیاری به او شد که چرا تا به حال اینگونه صحبت نکرده است؟

واحدپور توضیح می‌دهد: "ممکن است برای یک داور جوان مصاحبه نکنی؛ اما می‌توان درباره داور باتجربه حرف زد. در بخش‌هایی از مصاحبه، خبرنگار هم اشتباه برداشت کرده بود، مثلا تخلف سه ثانیه را خطا نوشته بود."

او ادامه می‌دهد:"حرف من این بود که داور در آن موقعیت زمانی می‌توانست مدیریت بهتری انجام دهد."

اما چرا رئیس کمیته داوران تا به حال درباره اتفاقات داوری صحبت نمی‌کرد؟ واحدپور اعتقاد دارد تا پیش از این اگر حرفی می‌زد، ممکن بود قضاوت داوران در مسابقات بعدی آن تیم، شبهاتی را ایجاد کند؛ در حالی که بعد از حذف دانشگاه آزاد دیگر بهانه‌ای پیش نمی‌آید که درباره این تیم صحبت کردیم و سوت داوران تغییر کرد.

سرمربی دانشگاه آزاد هم اعتقاد دارد صحبت‌های رئیس کمیته داوران با توجه به حذف دانشگاه آزاد تاثیر مستقیمی روی لیگ ندارد. علاوه بر آن مدت‌ها صحبت بوده چرا جریمه سرپرست، مربی و بازیکن مشخص است، ولی از جریمه داور خبری نیست حالا اگر شفاف سازی به این شکل، به نفع بسکتبال است؛ این نوع صحبت‌ها را سرکوب نکنیم.

محمدرضا صالحیان داور مسابقه مهرام و دانشگاه آ‍زاد در دفاع از خود بیانیه‌ای صادر کرد که قوانین داوری را به میان آورده و تاکید داشت طبق قانون قضاوت کرده است.

فرزاد کوهیان در واکنش به این مصاحبه می‌گوید: "احترام زیادی برای سه داور بازی با مهرام قائلم، آن‌ها داوران بسیار خوب این کشور هستند؛ این اتفاق را شخصی نکنیم. آیا مقررات داوری اینگونه صدرصد خشک و بی روح درهمه جای دنیا اجرا می‌شود؟

اجرای اینگونه قوانین، آن هم در چنین لحظات حساس بازی و تاثیر در سرنوشت بازی متفاوت است. حداقل به خاطر اعتراض ما می‌توانستند از ویدئو چک در همان لحظه استفاده کنند. تصمیم‌ها در این بازی حساس، تاثیرگذاری زیادی داشت و کاملا به ضرر تیم ما تمام شد."

سرمربی دانشگاه آزاد ادامه می‌دهد: "شاید در بیشتر کشور‌های دنیا تیمی مثل دانشگاه آزاد اگر لایق حمایت نباشد، حداقل به لحاظ ضعیفتر بودنش، مراقبت بیشتری از حق آن تیم می‌شود که ضایع نشود. حالا که ما این هزینه سنگین را دادیم، کمی عادلانه‌تر و منصفانه‌تر با موضوع برخورد کنید، خودتان را جای ما بگذارید، بعد قضاوت کنید."

بازی دانشگاه آزاد و مهرام در نوع خود اولین نبود. مربیان تیم‌های نیروی زمینی، نفت آبادان، شهرداری تبریز و سایر تیم‌های لیگ برتر پیش از این، اعتراضات شدیدی به قضاوت داوران در جریان مسابقات خود داشتند، با این وجود چند سوت دقایق آخر بیش از سایرین توجه‌ها را برانگیخت.

اولین مورد از این نوع به ضرر تیم مهرام ثبت شد. مهرام با دو امتیاز در ثانیه‌های پایانی مسابقه نیم فصل اول از نیروی زمینی پیش بود و سربازان نیروی زمینی یک و هفت دهم ثانیه فرصت داشتند که پیام کیانی درست در ثانیه صفر، شوتی سه امتیازی زد تا مسابقه ۷۶ بر ۷۴ به نفع نیروی زمینی تمام شود. داوران قبل از این صحنه، تراولینگ (گام‌های اضافه) این بازیکن را اعلام نکردند و حتی در محاسبه زمان با ویدئو چک هم اشتباه کردند.

تیم شهرداری گرگان در نیم فصل دوم به یک پیروزی حیاتی برای صعود به پلی آف نیاز داشت و بازیکنان این تیم به شکلی انتحاری مقابل مهرام جنگیدند. مهرام در دو دقیقه پایانی عقب بود که خطای روی محمد شهریان بازیکن گرگان اعلام نشد، همچنین به نظر می‌رسید خطایی روی امیر صدیقی بازیکن مهرام صورت نگرفته و از طرفی گرگانی‌ها اعتقاد داشتند باید خطای صدیقی روی مسعود سلیمانی هم اعلام می‌شد. مهرام در این مسابقه پیروز شد و مجموعه تصمیمات داوران در دو دقیقه پایانی، فریاد گرگانی‌ها را به هوا برد.

زمان حسینی سرمربی شهرداری گرگان در مسابقه با پتروشیمی بندرامام هم به دلیل اعتراضات خود اخراج شد و بعد از بازی گفت: "داوران لیگ برتری به تیم‌های بزرگ باج می‌دهند و به سود تیم‌هایی مانند پتروشیمی و مهرام سود می‌زنند. در دیدار برگشت با مهرام در دور مقدماتی هم داوری به ضرر ما بود و داوران از ما عذرخواهی کردند، اما ما آن بازی را واگذار کردیم و عذرخواهی فایده‌ای ندارد."

روایت این بازی هم به این گونه است که ارسلان کاظمی بازیکن پتروشیمی به سمت نیمکت خودی می‌رود و داور مسابقه به دلیل صحبت‌های این بازیکن با مربی خود، یک تکنیکال به وی می‌دهد، سعید داورپناه و میثم میرزایی دو بازیکن دیگر پتروشیمی هم در صحنه‌های دیگری پنج خطایی می‌شوند که تیم پتروشیمی به همه این موارد اعتراض داشت.

۱۰ ثانیه به پایان مسابقه، برخورد امیر صدیقی بازیکن مهرام با فیلیپ ویدنف بازیکن پتروشیمی باعث اعلام خطا به نفع پتروشیمی با دو پرتاب آزاد می‌شود. پتروشیمی به این موضوع هم اعتراض داشت که باید خطای عمد با دو پرتاب آزاد و مالکیت توپ اعلام شود. این بازی در نهایت به نفع مهرام تهران با یک امتیاز تمام شد.

 

تکرار مشکلات دقایق آخر با توجه به حساسیت‌های آن باعث می‌شود نحوه آموزش و تجربه هم به نوعی زیر سوال رود. بسیاری از داورانی که مدرک داوری بین المللی هم دارند، در لحظات حساس قدرت تصمیم گیری بالایی نشان نمی‌دهند.

در این فضا بار دیگر بسیاری از مربیان و تیم‌ها در محافل خصوصی، چاره کار را استفاده از داوران خارجی در رقابت‌های حساس می‌دانند تا زمانی که داوران جوان داخلی به قدرت، تجربه و شرایط مناسب برای این قضاوت‌ها برسند.

همچنین برخی مربیان به محروم نشدن داوران خاطی لیگ برتر اعتراض دارند و می‌گویند همانطوری که مربیان به دلیل اعتراضات خود جریمه می‌شوند، داوران هم باید با محرومیت، متوجه اشتباهات شوند. مسئولان کمیته داوران برای خیال راحتتر خانواده بسکتبال تاکید می‌کنند که تنبیهاتی برای داوران خاطی در نظر گرفته می‌شود که تاثیرگذارتر از محرومیت‌های علنی است. با این وجود با علنی شدن این محرومیت مخالفند، چون باعث کم شدن اعتماد به نفس داوران می‌شود.

مورد آخر قضاوت‌های امسال، ​شایعات حمایت از تیمی خاص است. دو سال پیش صحبت‌هایی درباره حمایت داوران از تیم شیمیدر مطرح بود که کمیته داوران به شدت این موضوع را رد می‌کرد، امسال هم همین شایعات درباره یک تیم تهرانی دیگر مطرح شد. امیرحسین واحدپور در این باره می‌گوید: "در چهار سالی که من رئیس کمیته داوران بوده ام، چنین چیز‌هایی ندیده ام و فکرش را هم نکرده ام. هیچ کاری از داوران ندیده ام که در این رابطه انجام شده باشد. "

واحدپور اشتباهات داوران را با بازیکنان تیم‌ها مقایسه می‌کند که در بسیاری از بازی‌ها باعث باخت تیم‌ها می‌شود. او از حیثیت داوران خود اینگونه دفاع می‌کند:"داور هم مثل بازیکنان، انسان است و اشتباه می‌کند. به شخصه معتقدم داوران شریفی داریم که هر اشتباهی انجام می‌دهند، بدون غرض و سهوی بوده است."