پایبندی ایران به تعهداتش

يوکيا آمانو مدير کل آژانس بين المللي انرژي اتمي گفت: کار بازرسي از ‍‍[سايت هاي ايران] از سال 2013 تا کنون دو برابر شده است. بازرسان آژانس بين المللي انرژي اتمي اکنون سه هزار نفر روز در سال را در ايران مي گذرانند. ما در حدود دو هزار مهر و موم بر روي مواد و تجهيزات هسته اي ايران قرار داديم. ما از روز اجراي برجام، بيش از شانزده بار دسترسي مکمل ‍[به سايت هاي هسته اي] داشتيم و از بيش از صد و نود ساختمان بازديد کرديم.

ما صدها هزار تصويري را که دوربين هاي نظارتي پيشرفته ما روزانه در ايران مي گيرند جمع آوري و تحليل مي کنيم که اين در حدود نيمي از مجموع تصاويري است که ما در سراسر جهان جمع آوري مي کنيم. ما هر ماه بيش از يک ميليون قطعه اطلاعات مربوط به ايران را جمع آوري مي کنيم. تمامي فعاليت هاي ما تحت حمايت فناوري پيشرفته از جمله سامانه جمع آوري اطلاعات و پردازش قرار دارند. قابليت راستي آزمايي کنوني ما بيش از پيش قوي تر شده است.

از امروز، بنده اعلام مي کنم که ايران به تعهدات خود در زمينه توافق هسته اي عمل کرده است. لازم است ايران به اين روند ادامه دهد. اگر برجام ناکام بماند، زيان بزرگي براي راستي آزمايي هسته اي و چند جانبه گرايي خواهد بود. دوم اينکه، مهم ترين رويداد در تقويم امسال آژانس بين المللي انرژي اتمي اين است که کنفرانس در سطح وزيران ما در زمينه دانش و فناوري هسته اي از بيست و هشتم تا سي ام نوامبر در وين برگزار خواهد شد. اين کنفرانس، وزيران، کارشناسان فناوري و بسياري ديگر را کنار هم مي آورد تا به بررسي استفاده بهينه از علم و فناوري هسته اي براي رسيدن به اهداف توسعه بپردازند.

آژانس بين المللي انرژي اتمي به طور مستقيم در دستيابي 9 هدف از هفده هدف پايدار توسعه مشارکت خواهد کرد. علم و فناوري هسته اي به کشورها کمک مي کند تا زمينه هاي بيشتري ايجاد کنند، برق بيشتري توليد کنند، به درمان بيماري هايي نظير سرطان بپردازند، ذخاير آبي را مديريت کنند و به تغييرات اقليمي پاسخ بدهند و خيلي چيزهاي ديگر. اين مسائل در کنفرانس مهمي که در تاريخ 28 نوامبر امسال در وين برگزار خواهد شد مورد بحث قرار خواهد گرفت. 

خبرنگار پرس تي از آمانو پرسيد شما گفتيد که قصد نداريد درباره پايبندي هر يک از طرفهاي برجام اظهار نظر يا گمانه زني کنيد با اين حال مي توانيد بگوييد که چه عاملي باعث شد که شما اين بيانيه را منتشر کنيد که اگر برجام شکست بخورد يک شکست بسيار بزرگ خواهد بود. نگراني هاي شما چيست مي شود در اين باره بيشتر توضيح دهيد؟ 

آمانو گفت من بارها گفته ام که برجام و اجراي آن و پايبندي ايران به تعهداتي که در برجام مطرح شده است، دستاورد بزرگي براي نظام راستي آزمايي است. بنابراين اگر برجام شکست بخورد يک شکست بزرگ خواهد بود.

خبرنگار پرسيد منظور من اين است که چه عاملي باعث شد شما چنين بيانيه اي صادر کنيد. آيا در صورت امکان مي توانيد مشخص کنيد نگراني خاصي درباره اظهارات يا اقدامات دولت آمريکا داريد؟
آمانو گفت اساس اظهارات من اين درک من است که برجام يک دستاورد بزرگ براي نظام راستي آزمايي هسته اي است.

خبرنگار ديگر پرسيد دونالد ترامپ رييس جمهور آمريکا به بخشهاي مشخصي از برجام اشاره کرده است که دولت آمريکا از آنها رضايت ندارد. وي به طور مشخص به مسئله بازرسي ها اشاره کرده است درک شما از اين مسئله چيست آيا بخشهايي وجود دارد که به عقيده دولت آمريکا مي تواند بهتر شود؟ نظر شما درباره اينکه در بازرسي ها براساس برجام تغييراتي ايجاد شود چيست؟

آمانو گفت من نمي توانم درباره موضع آمريکا صحبت کنم. با اين حال مي توانم موضع خود يعني موضع آژانس بين المللي انرژي اتمي را بيان کنم. آژانس سه هزار روز در ايران حضور داشته است و صدها هزار عکس در ايران جمع آوري کرده و يک ميليون آيتم از منابع آزاد درباره ايران جمع آوري کرده است و به بيش از شصت مکان و 190 ساختمان در ايران دسترسي داشته است. بنابراين مي توانيم بگويم که نظام راستي آزمايي و فعاليت هاي راستي آزمايي بسيار قدرتمند و منسجم بوده است. با اين حال اينکه ديگران از اين چه برداشتي دارند و چگونه اين مسئله را مي بينند به خودشان بستگي دارد و من نمي توانم در اين باره اظهار نظر کنم.

خبرنگار ديگر پرسيد همانطور که شما بارها گفته ايد ايران تعهدات خود را براساس برجام صورت داده است و همزمان گفته ايد که نمي توانيد بگوييد که ايران به برجام پايبند بوده است. آيا شما تفاوتي ميان تعهدات هسته اي و ديگر بخش هاي برجام قايل هستيد يا اينکه تاحدي در حال جانبداري از مواضع آمريکا هستيد؟

آمانو گفت من نمي توانم درباره مسايل ديگر به جز مسايل هسته اي اظهار نظر کنم. اين جزو وظايف آژانس نيست و ما همچنان محدود به وظايف خود خواهيم ماند. بنابراين اظهارات من همواره مرتبط با فعاليت هاي هسته اي است. خوب حال چرا مي گويم ايران تعهدات خود را اجرا مي کند اما نمي گويم که به برجام پايبند است؟ علت بسيار ساده است. آژانس از جمله طرفهاي برجام نيست و در هر توافقي آنهايي که جزو طرفهاي توافق نيستند اين اجازه و اين اختيار را ندارند که قضاوت کنند که يک طرف توافق به آن پايبند بوده است يا خير. با اين حال وظيفه ما نظارت و راستي آزمايي اجراي تعهدات ايران است بنابراين ما وظيفه خود را انجام مي دهيم و مشاهدات خود را بيان مي کنيم.

گزارش اختصاصي خبرنگار سرويس بين الملل از وين