آفريقا؛ عرصه جديد رقابت آمريکا و چين

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صداوسيما به نقل از خبرگزاري فرانسه، رکس تيلرسون، وزير امور خارجه آمريکا، روز سه شنبه سفر خود به چند کشور آفريقايي را آغاز کرد. 

وزير امور خارجه آمريکا در سفر خود به آفريقا به کشورهاي اتيوپي، کنيا، جيبوتي، چاد و نيجريه سفر خواهد کرد. آفريقا عرصه جديدي براي رقابت هاي آمريکا با چين محسوب مي شود. البته، در شماري از کشورهاي آفريقايي که تيلرسون از آنها ديدن خواهد کرد گروه هاي افراط گرا و تروريستي از سال ها پيش فعاليت داشته اند و مقامات آمريکايي مدعي هستند که به اين کشورها براي مقابله با گروه هاي تروريستي و افراطي کمک مي کنند. با اين حال، آن چه در اين سفر متفاوت است و چالشي به مراتب مهمتر براي آمريکا تلقي مي شود ظهور چين به عنوان يک قدرت اقتصادي و ديپلماتيک رقيب غرب در آفريقاست. 

تيلرسون در سخناني که پيش از عزيمت به سفر آفريقايي خود در دانشگاه جرج ميسون در ويرجينيا ايراد کرد بر اهميت آفريقا براي منافع آمريکا تاکيد کرد. وي با اشاره به رشد سريع جمعيت و اقتصاد کشورهاي آفريقايي گفت: ‹‹امنيت و شکوفايي اقتصادي کشور ما در گذشته هيچ گاه به اندازه امروز به آفريقا ارتباط نداشته است.›› با اين حال، منتقدان مي گويند که وزارت دفاع آمريکا (پنتاگون) پيشرو برنامه هاي آمريکا براي حضور در قاره آفريقا بوده است و بيشتر بر مبارزه با تروريسم در اين قاره تاکيد دارد. اين منتقدان مي گويند تيلرسون در برنامه هايش اعلام کرده است در نظر دارد هزينه هاي وزارت امور خارجه آمريکا در حوزه ديپلماسي را به ميزان 30 درصد کاهش دهد و اين امر باعث خواهد شد که آمريکا نتواند از آمادگي لازم براي رقابت با سرمايه گذاري هاي هدفمندي که چين در قاره سياه انجام داده است، برخوردار باشد.

وي درست به همان گونه که پيش از سفر ماه گذشته خود به آمريکاي لاتين به طور ضمني از گسترش حضور چين در اين منطقه ابراز نگراني کرده بود گفت آمريکا با ترغيب ‹‹حاکميت خوب›› به دنبال مشارکت با آفريقاست، اما رويکرد چين رويکردي است که به وابستگي کشورهاي آفريقايي دامن مي زند. 

صادرات آمريکا به آفريقا در سال ميلادي گذشته به کمتر از 22 ميليارد دلار کاهش يافت. اين در حالي است که اين رقم در سال 2012 بالغ بر 38 ميليارد دلار بود. در سال 2012، تراز تجاري آمريکا با آفريقا مثبت بود. صادرات چين به آفريقا در سال 2016 به بيش از 80 ميليارد دلار رسيد، اما واردات اين کشور از آفريقا از نصف اين ميزان هم کمتر بود. دولت چين قصد دارد تا قبل از سال 2020 مبلغ 60 ميليارد دلار وام و اعتبار صادراتي در اختيار کشورهاي آفريقايي قرار دهد. در واقع، ميزان وامي که چين در اختيار کشورهاي آفريقايي قرار مي دهد از ميزان وام بانک جهاني به اين کشورها بيشتر است. 

حضور چين در آفريقا تنها به حوزه اقتصاد ختم نمي شود. چيني ها به گسترش نفوذ نظامي خود در ميان کشورهاي آفريقايي نيز اهتمام مي ورزند به گونه اي که اين کشور به تازگي اولين پايگاه نيروي دريايي خود در خارج از چين را افتتاح کرد.