مرکز بگین- سادات/ نزاع قریب الوقوع عربستان با آمریکا بر سر انرژی هسته ای

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاری صداوسیما ؛ اندیشکده صهیونیستی بگین - سادات برای مطالعات راهبردی نوشت، پافشاری عربستان سعودی بر دستیابی به زنجیره تولید سوخت هسته ای در داخل و تلاش های آن برای تقویت توانایی های موشکی موجب تشدید نگرانی درباره مقاصد واقعی آن شده است.
این اندیشکده صهیونیستی در تحلیلی به قلم دکتر جیمز دورسی محقق و کارشناس نوشت: عربستان سعودی ضمن تضمین دادن درباره صلح آمیز بودن مقاصد هسته ای اش همچنان نسبت به حفظ گزینه دستیابی به توانایی ساخت تسلیحات هسته ای علاقه نشان می دهد - علاقه ای که می تواند این کشور را در مسیر رویارویی با آمریکا قرار دهد.
ژنرال سعودی خالد بن سلطان بن عبدالعزیز، پسر شاهزاده فقید سلطان بن عبدالعزیز وزیر دفاع اسبق، و فرمانده وقت اتحاد بین المللی تحت رهبری آمریکا که عراق را در سال 1991 وادار به خروج از کویت کرد، در خاطراتش نوشته است: وظیفه من گفتگو درباره توافق، تنظیم یک طرح فریبکارانه مناسب، انتخاب تیمی از مردان و افسران سعودی و فراهم کردن تدارکات لازم برای آموزش آنها در عربستان سعودی و چین، ساخت و دفاع از پایگاه های عملیات و تاسیسات ذخیره سازی در بخش های مختلف عربستان، ترتیب دادن ارسال محموله های موشکی از چین و در هر مرحله ای، آماده بودن برای دفاع از پروژه مقابله با خرابکاری یا هر شکلی از حمله بود.
این واقعه همراه با بیانیه های اخیر پادشاهی سعودی و ناتوانی این کشور در ارائه یک روایت معتبر و بادوام از رویدادهای پیرامون قتل جمال خاشقجی روزنامه نگار در کنسولگری آن در استانبول موجب پیچیده شدن مذاکرات آن با آمریکا برای دستیابی به طرح هایی برای ساخت نیروگاه های هسته ای در توافقی می شود که ارزش آن با نظر به اینکه عربستان سعودی در نهایت تصمیم به ساخت چند نیروگاه داشته باشد، می تواند تا 80 میلیارد دلار برسد.
چشم انداز یک توافق عظیم جایگاه محوری در سیاست "اول آمریکا"ی دونالد ترامپ رئیس جمهور دارد که بر انعقاد قرارداد و اشتغالزایی متمرکز است. اما انتقاد و بی اعتمادی فزاینده به عربستان سعودی در کنگره و جامعه اطلاعاتی آمریکا در نتیجه بحران خاشقجی و عمکرد عربستان در جنگ یمن که حادترین بحران انسانی جهان را از زمان جنگ جهانی دوم رقم زده است، احتمالا موجب تقویت تلاشها برای خنثی کردن توافقی می شود که به علت پافشاری عربستان بر تولید سوخت هسته ای در آن کشور منعقد شده است، گرچه می تواند آن را با قمیتی ارزان تر از خارج خریداری کرد.
اصرار پادشاهی سعودی بر این مسئله موجب تشدید نگرانی ها درباره احتمال استفاده از سوخت هسته ای برای مقاصد نظامی شده است. 
دموکراتهای کنگره خودداری از فروش فناوری هسته ای به عربستان سعودی را به عنوان مجازاتی مناسب بخاطر قتل خاشقجی پیشنهاد داده اند. پادشاهی سعودی تاکید دارد آن اقدام بدون اطلاع محمد بن سلمان ولیعهد صورت گرفته بود.
درحالیکه دولت ترامپ هنوز پادمان های درازمدت سخت گیرانه درخصوص صادرات هسته ای آمریکا را به منظور انعقاد قرارداد با عربستان سعودی کنار نگذاشته است، به روشنی نیز نگفته است که آنها را حفظ خواهد کرد.
ترامپ همانطور که اعمال تحریم های سخت (ضد عربستان) در پی قتل خاشقجی را رد کرد، احتمالا این استدلال را مطرح می کند که اگر آمریکا از انعقاد قرارداد هسته ای با عربستان سعودی انصراف دهد، کشورهایی مانند چین، روسیه و کره جنوبی که کنترل های سهل گیرانه تری (در صادرات هسته ای) دارند، به میدان می آیند. این استدلال در اصل به این معنی است که آمریکا باید مرتکب اشتباه شود چون در غیراینصورت یک کشور دیگر آن اشتباه را مرتکب خواهد شد.

مقامات سعودی به کرات بر این مسئله تاکید کرده اند که این کشور خواهان دستیابی به توانایی های هسته ای برای مقاصد صلح آمیز از قبیل تولید دارو، برق و شیرین کردن آب دریاست و اینکه عربستان سعودی متعهد می شود تاسیسات (هسته ای) آینده اش را تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی (آی ای ئی ای) قرار دهد.
اما عربستان سعودی با بودجه نظامی 56 میلیارد دلاری برای سال 2018، در حال تقویت توسعه یک صنعت نظامی داخلی است با این هدف که تا سال 2030 بتواند 50 درصد تجهیزات نظامی اش را در داخل تولید کند، این رقم اکنون 2 درصد است.
بن سلمان اوایل امسال در گفتگو با سی بی اس ظاهرا شرایطی برای تضمین های هسته ای سعودی مقرر کرد و مدعي شد عربستان سعودی نمی خواهد به بمب هسته ای دست پیدا کند اما بدون شک اگر ایران بمب هسته ای تولید کند، ما فورا همان رویه را دنبال خواهیم کرد.
اقدام عربستان سعودی در مطرح کردن درخواست هایش از طریق برخورداری از حق کنترل فرایند غنی سازی اورانیوم و بازفراوری سوخت هسته ای برای تولید پلوتونیوم، که بطور بالقوه از مواد اساسی ساخت تسلیحات هسته ای است، بطور بالقوه کناره گیری از یادداشت تفاهم سال 2009 با آمریکا است که در آن متعهد شده بود سوخت هسته ای را از بازارهای بین المللی تامین کند.
همکاری در زمینه انرژی هسته ای یکی از مجموعه توافقاتی بود که سال گذشته بین عربستان سعودی و چین در جریان سفر ملک سلمان پادشاه عربستان به پکن حاصل شد. آن توافق شامل بررسی امکانات لازم برای ساخت یک نیروگاه هسته ای حرارت بالای خنک شونده با گاز (اچ تی جی آر) در عربستان و همکاری در زمینه مالکیت معنوی و توسعه زنجیره تامین تولیدات صنعتی داخلی برای اچ تی جی آرهایی بود که در عربستان سعودی ساخته می شوند. توافق اچ تی جی آر بر مبنای قراردادی صورت گرفت که در سال 2012 به امضا رسید و شامل حفظ و توسعه نیروگاههای هسته ای و رآکتورهای تحقیقاتی و نیز تامین سوخت هسته ای از چین بود.
در گزارش موسسه "علوم و امنیت بین الملل (آی اس آی اس) مستقر در واشنگتن که اندکی پس از سفر ملک سلمان(به پکن) منتشر شد، هشدار داده شد که توافق هسته ای 2015 ایران "تمایل پادشاهی عربستان را برای دستیابی به توانایی های مرتبط با تسلیحات هسته ای و حتی خود تسلیحات هسته ای از بین نبرده است."
مانند همان شرایطی که در عصر ژنرال بن سلطان حاکم بود، فروش احتمالی موشکهای بالستیک و کروز از سوی چین به عربستان سعودی همچنان یکی از مبهم ترین زمینه های همکاری نظامی چین و عربستان است.
کارشناسان نظامی می گویند تصویر ماهواره ای پایگاههای موشکی در عربستان سعودی در سالهای اخیر و دیگر شواهد غیرمستقیم از جمله گزارش مطبوعات سعودی از مراسم فارغ التحصیلی در دانشکده نیروی موشکی راهبردی عربستان در وادی الدواسِر گواهی بر نقل و انتقالاتی است که جریان دارد.
در سال 2014، عربستان سعودی موشکهای دانگ فنگ -3 ساخت چین را که تا 5000 هزار کیلومتر برد دارند، به نمایش گذاشت. گزارشهای رسانه ها حاکی از آن است که آن موشکها در سال 2007 احتملا با اطلاع آمریکا خریداری شده بودند.
جفری لوئیز، کارشناس عدم اشاعه (تسلیحاتی) در این ارتباط گفت: "عربستان سعودی سرمایه گذاری سنگینی در زمینه موشکهای بالستیک و کروز متعارف به عنوان یک بازدارندگی راهبردی بعمل آورده است."
نتیجه گیری وی را انور عشقی، ژنرال بازنشسته و مشاور ارتش سعودی، تایید کرد. وی گفت: "ارتش عربستان در واقع موشکهای دی اف-21 را از چین دریافت کرد و فرایند آماده سازی موشکها برای پرتاب از جمله تاسیسات ارتقاء یافته و کنترل کامل موشکها تکمیل شده است." وی به موشک بالستیک میان برد "ایست ویند" با سوخت جامد اشاره داشت که ساخت جمهوری خلق چین است.