مسافران خَصَب !

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز فارس؛ قاچاق دسته دسته گوسفندان، موضوعی است که اخیرا به افزایش قیمت گوشت دامن زده است.
قاچاق گوسفند ، ماجرای پیچیده‌ای ندارد. چوبدار‌ها  در این میان نقش اصلی را بازی می کنند. افراد‌ی که به خاطر تفاوت نرخ دلار در داخل و خارج از کشور، دام‌ها را بین شهر‌های مختلف جابه جا و از مرز رد می‌کنند و گوسفند‌های زنده را به قیمت چند برابری در آن سوی مرز‌ها به فروش می‌رسانند.
                              
سود حاصل از فروش دام زنده آن هم به کشور‌هایی که روی نفت نشسته‌اند، چشم طمعِ بسیاری از سودجویان را به خود معطوف کرده و باعث شده دام زنده به دور از چشم ناظران از کشور خارج شود.
از آن جا که استان فارس با دارا بودن ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار راس دام، بیشترین دام سبُک کشور و بازار خوبی برای دلالان است، بر آن شدیم تا قضیه قاچاق دام‌های استان را پیگیری کنیم.
به میدان دام شیراز رفتیم. جایی که با هجوم دلالان دام، قیمت گوسفند زنده، مرتب بالا و پایین می‌رود.
                            
یکی از فعالان صنعت دام می‌گوید: بازار فروش دام این روز‌ها چنان رونقی پیدا کرده که دامداران گله خود را در سن پایین و وزن کم به فروش می‌رسانند، در حالی که اگر این دام سه ماه بعد صادر شود، حداقل ۴ کیلو به وزن آن اضافه می شود.
به عقیده او التهاب بازار ارز و ادامه دار بودن آن تا به امروز موجب شده ، خروج دام از کشور صرفه اقتصادی داشته باشد.
                            
صادقی به صراحت می‌گوید: کار به جایی رسیده که حتی بره ماده مولد هم فروخته می‌شود و امروز عده ای به فکر منافع شخصی خود هستند و توجهی نمی‌کنند که گوسفند مولد چه مزایایی برای بازار گوشت کشور دارد.
او می‌افزاید: برخی دامداران فقط به فکر این هستند که شاید سه یا چهار ماه آینده بازار فروش به این قیمت نباشد و نتوانند با سودی که امروز وجود دارد، دام خود را قاچاقی یا رسمی بفروشند.
                         
سایه قاچاق دام بر قیمت گوشت
اتحادیه فروشندگان گوشت گوسفندی، دلیل افزایش قیمت گوشت قرمز را در همان موضوعِ قاچاق دام می‌داند.
به گفته قدرتی مسئول کشتارگاهی در شیراز، به دلیل کیفیت بالا و بی‌همتا بودن گوشت گوسفند ایرانی، برخی کشورهای عربی از مشتریان اصلی و وفادار این گوشت‌ها هستند.
یکی از خریداران دام هم می‌گوید: در روز‌های اخیر میادین از عرضه دام خالی شده اند و هر روز شاهد افزایش قیمت هستیم تا جایی که برخی افراد که در کار ذبح گوسفند بوده اند تا حدی بیکار شده اند.
                              
از طرفی، اسماعیل یکی از فروشندگان دام، گرانی نهاده‌ها را علت فروش دام هایش می داند و می‌گوید: با وجود قیمت بالای جُو، مجبور است دام خود را با بالاترین قیمتِ ممکن به فروش برساند تا ضرر نکند.
مسئولان، اما علت افزایش فروش دام زنده را گرانی نهاده‌ها نمی‌دانند.
مدیر کل دامپزشکی فارس معتقد است در میدان دام شیراز، افراد غیر بومی دام‌های استان را چند برابر قیمت خریداری و از استان خارج می کنند و با قیمت بالاتری به فروش می‌رسانند.
                           
رایگانی سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی هم می‌گوید: اگر استان‌های نشان گذاری شده به عنوان مبدا، مقصد و حمل بار‌ها هدفمند شود؛ به سمتی می‌رویم که قاچاق دام به صفر برسد.
به گفته یکی از کارشناسانِ اتحادیه فروشندگان گوشت گوسفندی، قاچاق دام زنده به غیر از گوسفند، شامل گاو و گوساله هم می‌شود و هنوز مشخص نیست چطور دام‌های سنگین را به دور از چشم ناظران و گمرک از مرز عبور می‌دهند؟
جوانمردی دامدار شیرازی، اما می‌گوید اگر چه دام‌ها پلاک کوبی شده و با مجوز دامپزشکی و با ذکر مشخصات کامل مبدا و مقصد به کشتارگاه بارگیری می‌شوند، سر از جای دیگری در می‌آورند!
                          
با کمک یکی از فعالاِن خرید و فروش دام، محموله دامی که به مقصد کرمان بارگیری شده بود را پیگیری کردیم. اما دام‌ها سر از مرز‌های آبی در آوردند.
سفر دام‌ها تا ساحل دریا
به بندر میناب، یکی از شهر‌های استان هرمزگان در جنوب ایران رسیدیم. به میدان دامی در این بندر رفتیم که بیش از هزار راس گوسفند مولد از همه شهر‌های ایران به آن جا انتقال داده شده بودند.
                               
عباس، شاگرد راننده یکی از کامیون‌های حمل دام می‌گوید: با هماهنگی برخی چوبدار‌ها، پلاک‌های گوسفندان جدا و روی دام‌های ضعیف نصب و آن‌ها راهی کشتارگاه می‌شوند.
او می‌گوید: صاحبان برخی کشتارگاه‌ها، پلاک‌های خالی را نیز در ازای دریافت مبالغی از ما تحویل می‌گیرند! به نظر می رسد طرح پلاک کوبی هم نتوانسته مقابل قاچاق دام زنده مانعی ایجاد کند.
                              
مهندس، مدیرکل دامپزشکی فارس، اما راهکار مقابله با قاچاق دام زنده را افزایش نظارت‌ها می‌داند و تاکید می‌کند: ماموران خدوم نیروی انتظامی باید در مسیر جاده‌ها به گواهی حمل دامپزشکی توجه ویژه داشته باشند.
این گونه که به نظر می‌رسد این جا هم پایان راه نیست...
مسیر قاچاق دام زنده، راه دیگری پیش روی سودجویان گشوده است.
                                  
باز هم از فارس دورتر می‌شویم. گوسفندانی که از مرغزارهای فارس تغذیه کرده و فربه شده اند؛ می‌روند تا زینت بخشِ سفره‌های همسایه‌های ایران در مرز‌های آبی شوند.
                                  
تجارت گوشت
بندر «خَصَب» در عُمان مقصد گوسفندان قاچاق ؛ بندری که کمترین فاصله را با خاک کشورمان دارد.

                            
بندری که اقتصادش برپایه کشتی‌سازی و قاچاق کالا به ایران می‌چرخد؛ حالا قاچاق گوسفند از ایران، آبی به آسیاب اقتصاد آن ریخته است.

تا یک سال پیش مسیر قاچاق کالا از آن سوی آب به داخل کشور بود؛ اما امسال جهت قاچاق معکوس شده و از داخل به آن سوی مرز‌ها صورت می‌گیرد.
نگاهی به خط ساحلی ۴۰۰ کیلومتری خصب با ایران نشان می‌دهد قاچاق گوسفندان به این بندر آنقدر‌ها هم نباید کار سختی باشد. خود را خریدار دام جا زدیم.
                              
اما این جا به غریبه‌ها، دام نمی‌فروشند و خرید و فروش تنها از طریق یک فرد محلی صورت می‌گیرد.
جاشو‌ها می‌گویند هر شب دست کم از این روستا ۲۰ قایق بارگیری می‌شود و گوسفندان مولد را به آن سوی آب‌ها می‌برد.گوسفندانی که هرکدام ۵ میلیون تومان به فروش می‌رسد، یعنی ۶ برابر بیشتر از قیمت آن در شیراز !
                              
با آن که آمار دقیقی از قاچاق دام در دست نیست، شواهد نشان می‌دهد روزانه از استان‌های سیستان بلوچستان، کرمان، هرمزگان، کردستان، خراسان، فارس و خوزستان ،  قاچاق دام به مرز‌های جنوبی کشور  صورت می گیرد.
قایق‌ها همچنان بارگیری می‌شوند...
صدای گوسفندان در آن سیاهی شب در میان رفت و آمد موج‌ها گم می‌شود. نگاهم به دریاست. سیاه و مواج .
 * مریم شمس
عکاس : مهدی ثابت