آیین های معنوی رمضان الکریم در استان مرکزی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز اراک؛ استان مرکزی در ایام پرفیض و معنوی رمضان حال و هوای دیگری دارد و مردم روزه دار در ماه نزول قرآن با آداب و سنن و رسوم خاصی در این ضیافت الهی حاضر می شوند.
رمضان، ماه بخشش و رحمت بی پایان الهی...
بوی رمضان، بوی خوش قرآن و شمیم شکوفه‌ های دل انگیز مناجات و رایحه روح بخش بندگی خدا، بوی خوش گدایی و نیاز به معبود به مشام می رسد.
رمضان ماه بخشش گناهان و گشایش درهای رحمت پروردگار مهربان برای همه بندگان است و مومنان روزه در این ماه مبارک با برگزاری مراسم و آیین هایی، به تزکیه نفس پرداخته و سر به طاعت و بندگی معبود می نهند.
شانه به شانه صف مي‌ کشند، دست‌هاي نيازی که به سمت آسمان بلند مي‌شود، زمزمه «اللهم اهل الکبرياء و العظمة و اهل الجود و الجبروت» اوج مي‌گيرد و به راستی که حس مي‌کني پاهايت از زمين خاکي جدا شده و در عالمی ديگري سير مي‌کني؛ دنیایی با خلوص، تسليم و تقوا.
آداب و رسوم مختلف مردم استان مرکزی در ماه مبارک رمضان...
رمضان المبارک علاوه بر مراسم ملي ـ مذهبي مثل چهارشنبه آخر سال، نوروز، سيزده بدر و عيدهاي مذهبي مثل قربان، فطر، غديرخم، نيمه شعبان، مبعث پيامبر اعظم (ص) و میلاد امامان معصوم (ع) جایگاه ویژه ای نزد مومنان خداجو دارد که از آن جمله می توان به غبار روبی، نکوداشت و بهداشت مساجد و حسینیه ها در چند روزِ باقی مانده به ماه مبارک رمضان اشاره کرد تا این اماکن الهی برای ورود روزه داران آماده و پذیرای روزه داران شوند.

سنت کهن پیشواز ماه مهربانی خدا...
يكي از رسوم متداول در استان مرکزی، سنت معنوی پيشواز است كه مردم با روزه گرفتن در ماه هاي رجب و شعبان و به ويژه سه روز آخر ماه شعبان به استقبال رمضان مي روند.
بردن شب افطاری برای نوعروس، دعوت از روحانی اعزامي به روستا هر شامگاه بر سر سفره افطار يكي از اهالي روستا و همراهی کردن او با سلام و صلوات تا مسجد ده از رسوم این ماه بین مردم استان مرکزی است.

شب های پر فضیلت قدر...
«اِنّا اَنزَلناهُ في لَيلَه القَدر، وَ ما اَدراكَ مالَيله القَدر لَيلَه القَدرِ خيرٌ مِن اَلفِ شَهر تَنَزَّلُ المَلائِكَه وَالرُّوحُ فيها بِاِذنِ رَبِّهِم مِن كُلِّ اَمر سَلامٌ هيَ حَتّي مَطلَعِ الفَجر» (سوره قدر).
مؤمنان روزه دار استان مرکزی همچون سراسر کشور براي عبادت و درك فضيلت شب های قدر به مساجد مي روند و خويشتن را آماده درك عظمت و فضايل عميق این شب ارزشمند مي كنند.
غسل شب قدر، اقامه نماز شب قدر، احيا و شب زنده داري و آیین قرآن به سر گرفتن مهمترین مراسم شب های پر فیض قدر است که مردم روزه دار شهرهای استان مرکزی به خوبی آنها را انجام می دهند.
آنان مثل دیگر هموطنان این فرصت را غنیمت شمرده و با حضور در مساجد محل، جامع، حسینیه ها و تکایا شب را تا سحر، عبادت و استغفار به درگاه حق و شب زنده داری می کنند.

خواندن صد ركعت نماز که تقریبا در همه شهرهای استان مرکزی به صورت جماعت اقامه می شود و مردم سعی می کنند آن را در شب های قدر بخوانند از دیگر آیین های مردم استان مرکزی در ماه پر خیر رمضان است.

دعا برای کسب فیض و رحمت واسعه الهی...
روزه داران در شب های عزیز قدر دعای جوشن کبیر و زیارت های ائمه اطهار(ع) به ویژه زیارت امام حسین(ع) را می خوانند.
پوشیدن جامه سياه در شب شهادت مولای متقیان حضرت علی(ع) در اين ايام و شب زنده داري و عبادت در مساجد، تكايا، منازل و نصب پرچم هاي عزا بر سر در اماكن هم از دیگر آداب ماه مبارك رمضان در استان مركزي است.

جلسات ختم قرآن در مساجد و مجالس خانگي...
این جلسات در ايام پر بركت و معنوي ماه رمضان كه با حضور قشرهای مختلف مردم در مساجد و مجالس خانگي تشكيل مي شود از ديگر رسومی است كه طي مراسم سحرخواني، در طول روز و پس از افطار برگزار می شود.

اطعام نیازمندان و بیدار کردن روزه داران در وقت سحر...
افطاري دادن به دوستان، خويشان و آشنايان به ویژه نیازمندان در خانه، مساجد و تکایا هم از ديگر اعمال پسنديده و معمول بین مردم خداجوی استان مرکزی است که البته در اين مراسم ضمن پذيرايي با چاي و ميوه، خطیبان مطالبي نیز در مورد آداب، فضايل و بركات مختلف اين ماه روحاني مطرح مي کنند.

یکی از سنت های رایج و پسندیده روزه داران بین مردم اراك و ديگر شهرهاي استان مرکزی بيدار كردن همسايه ها، دوستان و خويشان هنگام سحر برای انجام فرایض آن است.

افزایش میزان كمك به مستمندان در رمضان الکریم...
كمك به مستمندان در شهرهای استان مرکزی در ماه مبارك رمضان نسبت به ديگر ايام سال فزوني يافته و افراد خيّر به صورت وجه نقد، جنسي و يا دادن غذای افطاری، به دستگيري از افراد بي بضاعت مي شتابند.
معمولاً سفره های رمضان هر شهروند استان مرکزی با آش رشته، شله زرد، رنگينك، مسقطي، شيربرنج، خرما، نان فتير، نان کسمِه و نان كنجدزده تزیین می شود و البته این موارد علاوه بر انواع شيريني هاي خانگي نظير زولبيا، بامیه و گوش فيل است.

سحر خوانی در خمین و دلیجان...
سحر خوانی از آداب و رسوم محلی ویژه ماه مبارک رمضان در شهرستان خمین است که هر شب یک نفر بر بام خانه ای در محله خود رفته و با کوبیدن بر طبل و خواندن مناجات، سحرخوانی را آغاز می کند.
هر چه زمان به پایان سحر و طلوع خورشید نزدیک می‌شود، کوبیدن چوب بر طبل سریع تر می‌شود تا روزه ‌داران بدانند دیگر وقت اذان است و باید از خوردن پرهیز کنند و برای اقامه نماز آماده شوند.

با رسیدن وقت اذان، سحر خوان اذان می گوید.

مراسم الم ترانی...
آیین الم ترانی از مراسم سنتی و مذهبی کهنی است که در ماه مبارک رمضان در شهرستان ساوه برگزار می شود.
شرکت کنندگان در این آیین با اجتماع در مقابل خانه های خویشان و همسایگان، هم صدا با هم اشعاری سرمی دهند و در ادامه نام یکی از فرزندان خانه ای که در مقابل آن اجتماع کرده اند را به نیکی یاد می کنند.
بعد با گفتن «یا ثواب، یا جواب» از صاحب خانه شیرینی و انعام می گیرند.

آیین کلوخ اندازان در فراهان...
این آیین در آخرین روز ماه شعبان انجام می شود و در آن بزرگ هر فامیل اغلب به عنوان عصرانه آش رشته می پزد و با دعوت از خویشان، به میمنت و مبارکی آمدن ماه میهمانی خدا، جشن کوچکی برگزار می کنند.
پیشینیان معتقد بودند با شکستن کلوخ، امیال نفسانی خود را زیر پا گذاشته و میل به پیروی از نفس را در خود از بین می برند.

سنت دیرینه «آهو آهو» در روستای خورهه محلات...
سنت دیرینه «آهو آهو» یکی از آداب متداول در استان مرکزی است که شامگاه 14 رمضان شب تولد امام حسن (ع) در روستای خورهه از توابع شهرستان محلات برگزار می شود.

بر اساس این سنت قدیمی با تاریک شدن هوا نوجوانان و کودکان در دسته های مجزا به در خانه ها می روند و یکی از اعضای گروه که از همه بزرگتر است با صدای بلند اشعاری را می خواند و دیگران با صدای بلند «آهو آهو» می گویند و پسر کوچک خانواده هم آجیل و تنقلات به اعضای گروه می دهد.

مراسم نخل گردانی در تفرش...
روز ۲۱ ماه مبارک رمضان، همزمان با سالروز شهادت امام علی (ع) مراسم عزاداری ویژه ای در تفرش برگزار می شود.
در این مراسم نخل که به روایتی نماد شهادت حضرت علی (ع) است بر دوش عزاداران به حرکت درآمده و مردم با نوحه سرایی، سینه زنی و زنجیر زنی، در غم شهادت ان امام مظلوم عزاداری می کنند.
زنان روستایی تفرش در رسمی دیگر در غروب روز ۲۱ ماه رمضان آیین حلوا پزان برگزار می کنند و بخش اعظم این حلواها را بین مردم توزیع و مقداری را هم برای روز عید فطر نگه می دارند و با خوردن آن با ماه رمضان وداع مي كنند.

عيد فطر، جشن تولد فطرت...
عيد فطر جشن تولد فطرت است؛ فطرتي که از غبارها و زنگارها پاک شده و اکنون در زيباترين شکل خودنمايي مي‌کند.
این عيد جشن سپاسگذاری است، شکر به خاطر توفيق گذراندن يک ماه ضيافت الهي، روزه‌داري و بهره مندی از خان نعمت پروردگار رحمان و شکر انجام فرایض، عبادت، ذکر، خشوع و توسل به بارگاه کبريايي حضرت حق.
با خود مي‌انديشم، من کجا و ميهماني خدا کجا، غبار جهل و سياهي گناه قلبم را آلوده کرده و خريداري براي اين قلب زنگار گرفته نمي‌يابم، به خدايم مي‌انديشم که سراسر لطف است و مهربان ‌ترين مهربانان، او که غفار است و بنده ‌نواز، امید وصالش قلبم را پر از نور رحمتش می کند و مرا برای قدم نهادن در مسیر الی الله در پرتو هدایتش قرار می دهد.
این حس مشترک در این ماه سراسر نور و رحمت در تک تک شما مومنان پاک طینت و همه کسانی که دل در گرو یار داده اند متبلور می شود./
عبادت های شما مومنان روزه مقبول درگاه احدیت ان شالله...
نویسنده: سید احمد طباطبایی