امريکا دوست يا دشمن ترکيه؟

به گزارش خبرگزاري آناتولي، رجب طيب اردوغان افزود: آمریکا به آموزش گروه های تروریستی مستقر در شمال سوریه مانند حزب اتحادیه دموکراتیک و یگان های مدافع خلق، می پردازد. این مسئله ای است که ما نمی توانیم چشم مان را بر روی آن ببندیم یا آن را قبول کنیم.
ترکيه اقدام امريکا در تسليح گروههاي شبه نظامي کرد سوري را تهديدي براي تماميت ارضي خود مي داند چرا که حوزه جغرافيايي تحت کنترل اين گروهها که به بهانه مبارزه با داعش مسلح شده اند از نوار مرزي با عراق در استان حسکه گرفته تا رقه و حلب گسترش يافته و هدف اين بود که اين حوزه تا درياي مديترانه ادامه يابد که ترکيه با دو عمليات سپر فرات در سال 2016 و شاخه زيتون در ژانويه 2018 از اتصال اين نيروها و رسيدن آنها به دريا جلوگيري کرد.
امريکا در حالي به تسليح و آموزش شبه نظاميان کرد سوري ادامه مي دهد که داعش در سوريه شکست خورده است ضمن اينکه در سال 2016 امريکا اعلام کرد که قصد دارد  ارتشي 30 هزار نفره از شبه نظاميان کردسوري تشکيل دهد که معلوم شد هدف از تشکيل چنين ارتشي تشکيل دولتي مستقل در شمال سوريه است که هم حاکميت دمشق را نقض و هم تهديدي براي تماميت ارضي ترکيه بود.
گر چه نگراني هاي امنيتي ترکيه از اقدامات امريکا در شرق فرات قابل درک است اما تعجب آور اينجاست که آنکارا براي رفع نگراني هاي خود به جاي هماهنگي با دولت سوريه، به توافق هاي امنيتي با امريکا چشم دوخته و بر اساس توافق اخير با اين کشور مبني بر تشکيل منطقه به اصطلاح امن در شرق فرات، به گفته خلوصي  آکار وزیر دفاع ترکیه از روز يکشنبه هشتم سپتامبر قرار است نيروهاي اين کشور با نيروهاي امريکايي بطور مشترک در اين منطقه گشت زني کنند.
اين توافق در حالي است که امريکا از بيم اتحاد ترکيه با روسيه  و از سويي تمايل شبه نظاميان به مذاکره با دمشق، سعي مي کند با قبول بخشي از مطالبات ترکيه ميان دو طرف توازن ايجاد نمايد. اما با اين حال در خصوص ابعاد منطقه امن وقصد آنکارا براي مستقر کردن آوارگان سوري در آن نيز ميان ترکيه و امريکا اختلاف وجود دارد بطوريکه ژنرال جوزف دانفورد رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا از تسلط مطلق ترکيه بر اين منطقه ابراز نگراني کرده است.

رئیس جمهور ترکیه نيز درباره «منطقه امن» گفته است آن چیزی که ترکیه در ذهن دارد با آن چیزی که آمریکا در ذهن خود دارد یکسان نیست و به نظر می‌رسد که واشنگتن نمی‌خواهد منطقه امنی برای ترکیه ایجاد کند، بلکه می‌خواهد منطقه امنی برای سازمان‌های ترویستی تشکیل دهد.
البته ترکيه پس از تضعيف حاکميت دمشق در طول سال هاي اوليه بحران، با اشتباه محاسباتي روابط خود را با سوريه قطع و به بهانه جلوگيري از تشکيل دولت کردي، از بسياري از گروههاي تروريستي چون النصره و ارتش آزاد سوريه حمايت کرد و اکنون با پيشروي و تقويت دولت سوريه، سعي کرده است از اين گروهها در ادلب و بخش هايي از حلب حفاظت نمايد که اين تحرکات بدبيني هايي را در مورد اهداف اين کشور در سوريه ايجاد کرده است.
آن هم در حاليکه ترکيه با جداشدن از محور صهيونيستي، امريکايي و سعودي و پيوستن به محور ايران و روسيه، بر اساس توافق هاي آستانه و سوچي بر حفظ تمامیت ارضی و احترام به حاکمیت ملی سوریه تاکید کرده  و در چارچوب اين مذاکرات به کمک به خلع سلاح تکفیری های مستقر در ادلب تعهد داده است.
شايد اين توجيه ترکيه که ضعف دولت سوريه سبب شده تا به دنبال ايجاد منطقه امن در خاک سوريه باشد در اوايل بحران اين کشور قابل قبول بود اما اکنون که دولت دمشق حاکميت خود را بر بيشتر خاک سوريه گسترانده و موفق شده که پروژه تروريسم تکفيري را شکست دهد ديگر دليلي ندارد که به بهانه هاي مختلف از جمله قبول نداشتن مشروعيت بشار اسد حاکميت سوريه را با همکاري با امريکا نقض نمايد.
به ويژه اينکه اردوغان اذعان مي کند که امريکا هنوز هم به آموزش گروههاي تروريستي درشمال سوريه ادامه مي دهد و البته با انتخاب دیوید ساتر فیلد به عنوان سفیر جدید خود در آنکارا که سابقه زيادي در فتنه انگيزي در لبنان وعراق داشته است چه بسا ترکيه را به سوي تنش هايي سوق دهد که حيات سياسي حزب عدالت وتوسعه را با تهديد روبرو سازد.
به نظر مي رسد در شرايط فعلي بهترين گزينه براي ترکيه ، هماهنگي و همکاري با دولت سوريه براي زدودن تهديدهاي امنيتي مشترکي است که از جانب امريکا در نوار مرزي دو کشور به وجود آمده و در اين مسير  به گفته بسياري از کارشناسان احياي توافقنامه آدنا نقطه آغاز خوبي است که علاوه بر تضمين امنيت، براي دو کشور به ويژه ترکيه مزایای اقتصادی و تجاری بسياري در بر دارد.

 

------------------------------------------------

رضا محمدمراد