خاطرات آیینه‌ای شفاف‌ برای نمایاندن چهره زن در سال‌های دفاع مقدس

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی وزارت میراث فرهنگی؛ خانم مینو سلیمی پژوهشگر و مردم شناس با بیان این مطلب که جنگ از جمله رخداد‌های مهم و سرنوشت‌ساز در تاریخ هر جامعه‌ای به شمار می‌آید گفت: این حادثه می‌تواند، چون نقطه عطفی در تقویم زندگی هر جامعه‌ای باشد و به هر نتیجه‌ای که ختم شود، بر ذهن و جان مردم تا سال‌ها و بلکه دهه‌ها بعد سایه می‌افکند و تأثیر غیرقابل انکاری بر زندگی مردم آن جامعه می‌گذارد.
وی با بیان اینکه جنگ تحمیلی بر زندگی مردم ایران در طول ۸ سال و سال‌ها بعد از آن نیز بسیار تأثیرگذاشته است گفت: در این دوران زنان و مردان به مقابله با دشمن برای نجات میهن و آرمان‌های خود برخاستند که تجربه‌های این دوران و روایت آنان دستاورد‌های منحصر به فردی در اختیار ما قرار می‌دهد.
خانم سلیمی با اشاره به پژوهشی که در این حوزه انجام داده است افزود: این پژوهش به انتشار کتاب «مردم شناسی روایت‌های زنان در دوران دفاع مقدس» منجر شد که هدف از آن مطالعه و تحلیل روایت‌های زنانه از دوران دفاع مقدس است.
او با بیان اینکه مجموع روز‌های درگیری جنگ تحمیلی حداقل ۳ هزار روز در بیش از هزار کیلومتر مرز است که حدود نیم میلیون نفر به طور مستقیم و ۲ میلیون نفر به طور غیر مستقیم در آن شرکت داشته اند گفت: ضرب این اعداد در یکدیگر چیزی بیش از میلیون‌ها خاطره، تصویر و روایت از جنگ را شکل می‌دهد و به یاد آوردن خاطره‌ها به شدت تحت تأثیر بازگویی این روایت هاست.
این پژوهشگر با اشاره به اینکه در زمان جنگ زنان نیز، چون مردان اسلحه بر دوش گرفتند و به مقابله با دشمن شتافتند و در این راه شهید، زخمی و آواره شدند تصریح کرد: برای نمایاندن چهره زن در آن سال ها، آیینه‌ای شفاف‌تر از خاطرات آنان وجود ندارد، خاطراتی که تاریخ این مرز و بوم را تعیین می‌کند و به آن‌ها شکل و روح می‌بخشد.
خانم سلیمی گفت: در این پژوهش برای دستیابی تجربه‌های زنانه از روش مشاهده مشارکتی و تحلیل روایتی استفاده شد.
وی افزود: تحلیل ساختاری این روایت‌ها بر پایه این منطق استوار بود که در جامعه روایت‌های مختلفی از جنگ تحمیلی جاری است که با پیوند دادن روایت‌های نمونه‌های مورد مطالعه با آن‌ها می‌توان داده‌های نظم یافته و قواعد ساختار مندی را درباره تجربه‌های مردان و زنان در دوران دفاع مقدس را دریافت و به ساختار‌های ذهنی جمعی رسید.
این مردم شناس تصریح کرد: این روایت‌ها اطلاعات مفیدی در خصوص زندگی زنان در دوران جنگ تحمیلی را در اختیار ما می‌گذارند و پژوهشگران می‌توانند به واسطه چنین روایت‌های به تولید روایت‌های دیگر دست یابند.
خانم سلیمی گفت: ویژگی مهم این روایت‌ها این است که به ما در توجه به طبقه بندی و تحلیل واقعیت روایت سازی دوران جنگ تحمیلی و نیز مجال دادن به تفسیر و باز اندیشی در مورد آن‌ها کمک می‌کند.
وی با بیان اینکه این روایت‌ها نشان از نقش پررنگ و یگانه زنان در دوران جنگ تحمیلی را داشته است افزود: زنانی که با نثار جان، مال و ارزش‌های خود مردان را در مقابله و ایثار زندگی خود برای حفظ و نگهداری ایران وایمان خود یاری رسانده و همیشه در آفرینش زندگی بی کم و کاست حتی در روز‌های جنگ نقش غیرقابل انکاری داشته اند.