صد دانه یاقوت

به گزارش خبرگزاری صدا وسیمای مرکز گلستان؛ یکی از دلخوشی هایم در شب‌های بلند پاییزی دانه دانه کردن یاقوت‌های سرخ انار است.
هوای مطبوع روز‌های پاییزی و دانه کردن صد‌ها دانه یاقوتی که دسته به دسته با نظم وترتیب یکجا نشسته اند از پاییز فصلی مطلوب ساخته است.
درخت انار بومی ایران است درختی است که تا شش متر قد می‌کشد وریشه‌های قوی آن نیازش به آب را کم کرده است.
آب و هوا ایده آل برای رشد خوب درختان انار تابستان و زمستان‌هایی معتدل است و این شرایط در گلستان برای درختان انار فراهم است.
از زمان‌های دور درختان خودروی انار زیادی در مناطق جنگلی و در کنار زمین‌های کشاورزی گلستان رشد کرده، اما حدود بیست سالی هست که گلستانی‌ها به ایجاد باغ انار اقبال نشان داده اند.
گستره کاشت انار و ایجاد انارستان در گلستان از مناطق نیمه بیابانی در شمال استان تا مناطق کوهپایه ایی در جنوب را در بر گرفته است.
در هرکدام از این اقلیم‌ها نیز باغداران بر عوامل تنش زا برای انار غلبه کرده اند و توانسته اند محصولاتی با کیفیت روانه بازار مصرف کنند.
سختی رویش انار در دشت‌های شمالی
آقای سقر که هفت سال پیش کاشت درخت انار را زمین‌های شور و کم بازده خود آغاز کرد باید دو مشکل را حل می‌کرد.
نخستین مشکل زمینش شوری خاک بود.
شوری خاک مانع تحقق هدف آقای سقر نشد و او با زهکشی زمین اش شوری خاک را از ده به سه رساند.
کم آبی این منطقه مشکل دیگر آقای سقر بود و آبیاری قطره ایی در سایه انداز درخت جایی که ریشه‌های غذا ساز در آن منطقه هستند سبب شد تا با کمترین میزان آب به بهترین نتیجه برسد.
اکنون دو هکتار باغ هفت ساله آقای سقر به بهره اقتصادی رسیده است و خودش پیش بینی می‌کند از هر هکتار ۴۰ تن انار بچیند..

به گفته آقای سقر او پیش از ایجاد نهالستان از هر هکتار زمین خود حدود دو تا سه  میلیون تومان در سال در آمد داشت اما امسال هر هکتار انارستان او را بیشتر از یکصد میلیون تومان اجاره می کنند.

آقای سقر پیش از این هر سال به زحمت  حدود یک تا یک ونیم تن جو از زمین خود برداشت می کرد.

گسترش انارستان در زمین های شور و لب شور مناطق شمالی استان می تواند سبب تحول اقتصادی موثری در این مناطق کمتر برخوردار شود.

شیوع آفت‌های انار در کوهپایه
با فاصله حدود سه چهار ساعتی از مناطق شور و کم بازده دشت به کوهپایه‌های البرز می‌رسیم جایی که آب و هوا خوب است و خاک حاصلخیز، اما رطوبت بالا فعالیت قارچ‌ها و آفت‌ها را بیشتر کرده و تهدیدی برای باغ سه هکتاری آقای قربانی شده است.
سمپاشی راه حلی آسان برای از بین بردن قارچ هاست، اما آقای قربانی راهی سخت‌تر را انتخاب کرده است و برای از بین بردن آفات از روشی بیولوژیک استفاده و زنبور‌های تریکوگراما را در انارستان خود رها کرده است.

 

انارکاری در دشت
در میانه مناطق نیمه بیابانی و کوهپایه ایی در گلستان شاهد دشت‌های فراخ و حاصلخیزی هستیم که آقای میرزنده دل یکی از افرادی است که در زمینی به وسعت ۲۶ هکتار انارستان ایجاد کرده است.
به گفته آقای میر زنده دل او به طور میانگین از هر هکتار ۳۵ تا ۵۰ تن  انار برداشت می‌کند.
این روز‌ها و در زمان برداشت انار هر روز حدودصد نفر برای چیدن از درخت و چیدن در جعبه فعالیت می‌کنند و این انار‌ها را به دیگر شهر‌های کشور می‌رساند.
موفقیت کشت انار در گلستان مسئولان جهادکشاورزی را نیز برآن داشته است تا از ایجاد انارستان‌ها حمایت کنند و قرار است تا سال آینده وسعت انارستان‌های گلستان از ۷۰۰ هکتار به یک هزار هکتار برسد.
مهدی لطفی زاده مدیر باغبانی جهاد کشاورزی گلستان گفت:درباره سوابق کشت ارقام تجاری در گلستان تحقیقات انجام شده است و ژنوتیپ‌های تجاری سازگار با استان نیز مشخص شده اند.
با شناسایی ارقام تجاری و سازگار با آب وهوای گلستان کار کشاورزانی که می‌خواهند زمین شان را به باغ تبدیل کنند کمتر شده است و دست کم دل نگران نهال سازگار با گلستان نیستند.

گسترش انارستان‌ها آری یا نه؟
هر چند توسعه انارستان‌ها کاری با صرفه اقتصادی برای کشاورزان است، اما این توسعه در آینده می‌تواندتهدید نیز محسوب شود.
وقتی انارستان‌ها بدون زیر ساخت مناسب توسعه پیدا کند ممکن است محصول تولید شده بر روی دست باغداران بماند و این تجربه را پیش از این باغداران میوه‌های سیاه ریشه‌ای مانند هلو و سیب زمینی کاران و گوجه کاران از سر گذرانده اند.
نیاز است مسئولان صنعت و معدن گلستان سرمایه گذاری‌ها را به سمت صنایع فرآوری محصولات مانند کارخانه‌های رب و کنسانتره و آبمیوه سوق دهند.
طبق سروده شاعر صد دانه یاقوت با نظم و ترتیب یکجا نشسته اند، اما تنها مزیت این دانه‌های یاقوت نظم و ترتیب نیست آن‌ها در سفره غذا و سلامت و بخش هنر برای ما مهم اند.
انار محصولی است که از ریشه تا دانه‌های آن سودمند است و هر یک در کاری مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در طب سنتی از پوست انار و پیه‌های نازک داخل انار و برگ و ریشه‌اش برای درمان بیماری استفاده می‌شود.
آب انار به عنوان یک رنگ طبیعی برای الیاف گیاهی به کار می‌آید.
در قدیم از شاخه، ریشه، گل و برگ درخت و پوست خود انار در صنایع دباغی، چرم‌سازی و رنگرزی نخ، پشم و پارچه وساخت مرکب استفاده می‌کردند.
آب انار ،رب انار،‌ ناردان یا ناردنگ (دانه خشک انار)ٰ،سس انار ولواشک محصولات غذایی است که این روز‌ها به صورت خانگی و محدود از دانه‌های یاقوتی انار به دست می‌آید و با صنعتی کردن تولید این فرآورده‌ها می‌توان شغل ایجاد و از هدررفت محصول جلوگیری کرد.
منتظریم تا صنعتگران ، سرمایه گذاران ٰ، کار آفرینان و مراکز دانش بنیان از دل این دانه‌های مرتب چیده شده محصولی با ارزش افزوده تولید کنند.