اصرار آمریکا بر یک اشتباه راهبردی

اقدام آمریکا به خروج از برجام و سیاست فشار حداکثری بر ضد جمهوری اسلامی ایران قرار بود هم تعهدات هسته‌ای ایران را بیشتر کند و هم تعهدات تازه‌ای را درباره برنامه های موشکی و منطقه‌ای به تهران تحمیل کند. اما اکنون شاهد برداشتن چهار گام کاهش تعهدات هسته‌ای در ایران هستیم. به عبارت دیگر نه تنها آمریکا با خروج از برجام چیزی بدست نیاورده بلکه همه آنچه دولت پیشین آمریکا بدست آورده بود را از دست می‌دهد.
روزنامه انگلیسی ایندیپندنت امروز در گزارشی با عنوان "فشار حداکثری ترامپ نتیجه معکوس داده و به اعتقاد کارشناسان شکست خواهد خورد" نوشت: "دونالد ترامپ اقدام به اعمال تحریم و تشدید لفاظی ها علیه جمهوری اسلامی کرد. رئیس جمهور آمریکا اعلام کرده است هدفش مذاکره برای دست یابی به یک توافق نامه بهتر با ایران است و سیاستش سبب خواهد شد ایرانی ها برای یک توافق نامه جدید دور میز مذاکره حاضر شوند. با این حال, سیاست اعمال فشار حداکثری هنوز نتوانسته است سبب حاضر شدن ایران در میز مذاکرات برای محدود شدن فعالیت های منطقه ای اش در سراسر خاورمیانه شود. در حقیقت, به نظر می رسد سیاست اعمال فشار حداکثری نتیجه عکس داشته و سبب شده است ایران بیش از پیش فعالیت هایش را تشدید کند."
مهمتر اینکه بر اساس گزارش ایندیپندنت "از نظر بین المللی, جهان در مناقشه هسته ای بیشتر با موضع ایران ابراز همدردی می کند تا با آمریکا, زیرا ایران پس از خارج شدن آمریکا از توافق هسته ای و نقض مفاد آن, به مدت یک سال به صورت سخت گیرانه به توافق هسته ای متعهد باقی ماند. کارشناسان می گویند این دولت ترامپ است که این مناقشه را آغاز کرد و مسئول اصلی عدم حل شدن آن محسوب می شود. بر اساس این گزارش سیاست دولت ترامپ در قبال ایران سبب انزوای آمریکا و از بین رفتن اهرم آن برای اجرای برجام شده است, اگر که نگوییم سبب هموار شدن شرایط برای از بین رفتن کامل آن شده است."
خروج آمریکا از برجام و تشدید تحریم‌ها بر ایران پیامد دیگری نیز داشته است و آن تشدید تنش‌ها در خلیج فارس بوده است.
ژای جون نماینده ویژه چین در امور خاورمیانه روز جمعه به شبکه تلویزیونی رویترز اعلام کرد: "تشدید تنش ها در منطقه خلیج (فارس) به واسطه خروج یکجانبه آمریکا از طرح جامع اقدام مشترک (برجام) در سال 2018 و اعمال مجدد تحریم ها علیه ایران ایجاد شد".
اما با وجود نتایج معکوس فشار حداکثری آمریکا و پیامد‌های منطقه‌ای وخیم آن کاخ سفید همچنان بر ادامه این سیاست اشتباه اصرار می‌ورزد.
نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در گفت و گو با روزنامه الشرق الاوسط چاپ لندن در واکنش به گام چهارم ایران در کاهش تعهدات هسته ای همه کشورهای جهان برای را به اعمال فشارهای بیشتر علیه ایران دعوت کرد و گفت توافق هسته ای نتوانست جاه طلبی های ایران را محدود کند و آمریکا بعد از خروج از این توافق توانست تحریم های سختی ضد تهران اعمال کند.
پیشتر در روز پنجشنبه هم مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، با اشاره به اینکه ایران به سمت توسعه بمب هسته ای در یک بازه زمانی کوتاه حرکت می کند، اعلام کرد رفتار ایران باید به «تمام ملت ها» این موضوع را منتقل کند که فشار خود را افزایش دهند.
مایک پمپئو در بیانیه ای که وزارت امور خارجه آمریکا منتشر کرد گفت، اقدامات ایران برابر با «اخاذی هسته ای» است و به منظور ارعاب دنیا در زمینه پذیرش حمایتش از خشونت و تروریسم طراحی شده است.
اهمیت این سیاست اشتباه زمانی مشخص می‌شود که خاطر نشان گردد رئیس جمهور ایران درباره برداشتن گام پنجم کاهش تعهدات هسته‌ای هم - در صورت عمل نکردن طرف‌های آمریکایی و اروپایی به تعهداتشان در برجام - هشدار داده است.

------------------------------------------------------------------
عبدالرضا خلیلی
­