آشنایی با ورزش کریکت؛ از انگلیس و هند تا چابهار

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، کریکت یک ورزش تیمی بت و توپ است که بین ۲ تیم ۱۱ نفره بازی می‌شود.

 تاریخچه کریکت 
نخستین نشانه‌های بازی کریکت در اواخر سده ۱۶۰۰ میلادی دیده شده است، یک تئوری در مورد مبدا این بازی این است که چوپان‌ها سنگ‌ها را با چوبدستی‌های خود می‌زدند و همزمان از در چوبی که برای محوطه گوسفندچرانی ساخته بودند، دفاع می‌کردند.
در آغاز کریکت یک بازی کاملا انگلیسی بود، اما با گسترش امپراطوری بریتانیا، بسیاری از مهاجران، این رشته را به مناطق دوردستی، چون استرالیا، آفریقا، حوزه کارائیب و هند انتقال دادند. مستعمرات سابق بریتانیا هنوز از شکست دادن تیم انگلستان در بازی خودشان لذت زیادی می‌برند.

 

 زمین کریکت 
کریکت در زمینی دایره‌ای یا بیضی شکل پوشیده از چمن انجام می‌شود. شعاع زمین کریکت، ۷۵ متر و در مرکز زمین یک محوطه خاکی متراکم شده به طول ۲۰.۱۲ متر وجود دارد. به این قسمت «پیچ» گفته می‌شود که در طرفین آن سه عدد چوب بنام «استامپ» وجود دارند و همه این مجموعه با هم «ویکت» نامیده می‌شود.

 

 توپ کریکت 
توپ کریکت دارای محیطی بین ۲۲/۴ تا ۲۲/۹ سانتی متر و ۱۵۵/۹ تا ۱۶۳ گرم وزن دارد (برای مردان). سطح آن از چرم و مرکز آن از چوب پنبه پیچیده شده در نخ پر شده است. چوبی که با آن به توپ ضربه می‌زنند، بت نام دارد. بیشترین طول آن ۹۶/۵ سانتی متر و عرض آن در پهن‌ترین بخش ۱۰/۸ سانتیمتر بوده و تغییرات وزن آن از ۱ تا ۱/۴ کیلوگرم است.

 

 بت کریکت 
بَت کریکت صرفا از چوب ساخته می‌شود و معمولا جنس آن بید مجنون سفید است. بت کریکت از تیغه، شانه و دسته تشکیل شده است. تیغه هم به سه قسمت صورت، پشت و لبه تقسیم می‌شود. وسط پشتِ بت حالت برآمده دارد تا اینکه نیروی بیشتری هنگام ضربه زدن به توپ وارد شود.

 

جایی که لبه‌ها به دسته می‌پیوندند، شانه را تشکیل می‌دهند و پایین بت را هم پنجه بت می‌گویند. دسته بت بوسیله یک جناغ با تیغه؛ جفت و این کار برای انعطاف پذیری بیشتر انجام می‌شود. طبق قانون حداکثر طول بت ۹۶/۵ سانتی متر و حداکثر عرض آن ۱۰/۸ سانتی متر است. وزن آن معمولا بین ۱ تا ۱/۴ کیلوگرم است.
دسته بت پوششی از جنس لاستیک و صورت آن پوشش نازکی از مواد محافظ دارد. برای دوام بیشتر به ویژه بت‌های نو، به آن‌ها روغن بزرک یا کتان خام زده شده و سپس برای فشرده کردن بافت‌های نرم چوب به آن با چکش چوبی ضربات تدریجی وارد می‌شود.

 بازی کریکت 
تیم مهاجم برای زدن توپ، ۲ نفر از بازیکنان خود را داخل زمین می‌فرستد که آن‌ها باید توپ را زده و طول مستطیل خاکی را طی کنند و یا با زدن توپ به خارج از محدوده زمین امتیاز به دست آورند. پس از اوت شدن، ۱۰ نفر از مهاجم تیم‌ها جابجا می‌شوند.

 

 مهارت‌های خاص کریکت 
بتمن: در هر تیم ۲ نفر با چوب جلوی ویکت‌ها می‌ایستد، تا به توپ پرتاب شده بازیکنان تیم مقابل ضربه بزنند، به افرادی که با چوب به توپ ضربه می‌زنند، بتمن می‌گویند.
باولر: به افرادی که توپ را پرتاب می‌کنند، باولر می‌گویند. هر باولر به تعداد هاور‌های تعیین شده یعنی اگر ۵۰ هاور باشند، حق پرتاب ۱۰ هاور را دارد و برای ۵۰ هاور پنج باولر است. (به ۶ توپ پرتابی یک هاور می‌گویند)
کیچینگ: دور پیچ افرادی از تیمی که باید توپ را پرتاب کنند، برای گرفتن توپ‌های ضربه خورده می‌ایستند، کیچینگ می‌گویند. یعنی توپ را باید قبل از برخورد به زمین مهار کنند که باعث اوت بتمن می‌شود.
گروند فلدینگ: افرادی که توپ‌های زمینی را مهار می‌کنند، گروند فلدینگ می‌گویند. اگر این افراد توپ بگیرند، قبل از اینکه بتمن امتیازی کسب کند و در محل تعیین شده نباشد و توپ به ویکت‌ها برخورد کند بتمن حذف می‌شود.
ویکت کیپر: کسی است که پشت بتمن به عنوان دروازه بان بازی کریکت ایستاده است که مهم‌ترین نقش بازی را برعهده دارد.

 روش فنجان 
روش فنجان یکی از مهم‌ترین مهارت‌های بازی کریکت است که همه بازیکنان از آن استفاده می‌کنند. ۲ تکنیک پرطرفدار برای گرفتن توپ وجود دارد که به ۲ فنجان با دست معروف هستند. یک فنجان آن است که ۲ دست طوری قرار بگیرند که ۲ انگشت کوچک روی هم قرار بگیرند و این کار بدین علت است که وقتی توپ نزدیک می‌شود، ۲ دست جدا نشوند.

 

در روش دیگر کافی است، نوک انگشتان کوچک با هم در تماس باشند. از روش دیگری هم می‌توان استفاده کرد، اما باید مطمئن شد که فنجان بزرگی با دست ایجاد شده است. مانند روش قبل، این کار به چند علت مناسب است که توپ به کف دست برمی خورد و عکس العمل دست هم بستن شدن است، یعنی با این عمل توپ گرفته شده از دست خارج نمی‌شود. در تمرین کیچینگ توصیه بر این است که روزانه با صد بار تمرین مهارت گرفتن توپ را به حداکثر رساند.

 

• اگر توپ بالا تراز شانه پرتاب شود (باونس باول).
• اگر توپ به طور مستقیم (قبل از برخورد به زمین) به شکم برخورد کند.
• اگر یکی از بتمن‌ها پس از کسب امتیاز بدون اطلاع به داور از طرف دیگری بیتینگ کند، خطا محسوب می‌شود.

این رشته ورزشی، پرطرفدارترین ورزش هند، پاکستان، بنگلادش و سریلانکا است و در انگلیس، ولز، استرالیا، کنیا، زیمباوه، نپال، نیوزیلند، آفریقای جنوبی و چند کشور دیگر هم وجود دارد. این ورزش در «چابهار» ایران که هم مرز با پاکستان است نیز وجود دارد و به مرور زمان در استان‌های دیگر هم رواج یافته است.