فشار خون بالا را با غربالگری زودهنگام و اصلاح سبک زندگی کنترل کنید

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ فاطمه حیاتی فوق‌تخصص نفرولوژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز اظهار داشت: پرفشاری خون یکی از شایع‌ترین عوامل مرگ‌ومیر و زمینه‌ساز بروز بیماری‌های قلبی و مغزی است، با این حال بسیاری از مبتلایان یا از بیماری خود اطلاع ندارند یا فشار خونشان به‌طور مؤثر کنترل نمی‌شود.

وی با بیان اینکه پرفشاری خون می‌تواند بدون علائم مشخص به اندام‌های حیاتی آسیب برساند، افزود: افزایش تدریجی فشار خون به دیواره عروق، در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، می‌تواند به قلب، مغز، کلیه‌ها و چشم‌ها صدمات جدی وارد کند.

این فوق‌تخصص نفرولوژی با رد این باور که فشار خون بالا تنها مختص سالمندان است یا همواره با علائمی مانند سردرد و برافروختگی صورت همراه می‌شود، تصریح کرد: در بسیاری از موارد، پرفشاری خون کاملاً بی‌علامت است؛ بنابراین انجام غربالگری‌های منظم اهمیت ویژه‌ای دارد و نباید منتظر بروز عوارض ماند، زیرا در برخی موارد با بروز عارضه، امکان بازگشت کامل سلامت اندام‌ها وجود ندارد.

حیاتی با اشاره به تغییر سبک زندگی در سال‌های اخیر گفت: افزایش مصرف نمک و کاهش تحرک بدنی موجب شده سن توصیه‌شده برای غربالگری کاهش یابد. در حالی که پیش‌تر سن ۴۰ سالگی برای سنجش فشار خون پیشنهاد می‌شد، اکنون غربالگری از ۳۰ سالگی و حتی در سنین پایین‌تر، به‌ویژه در افراد دارای اضافه‌وزن، سابقه خانوادگی، دیابت، بیماری‌های کلیوی یا استرس بالا توصیه می‌شود.

وی فشار خون را بیماری چندعاملی دانست و افزود: عوامل ژنتیکی در کنار مؤلفه‌های محیطی مانند تغذیه نامناسب و کم‌تحرکی در بروز آن نقش دارند. مصرف زیاد نمک، غذا‌های فرآوری‌شده، فست‌فود‌ها و کنسرو‌ها که حاوی «نمک پنهان» هستند، از مهم‌ترین عوامل تغذیه‌ای محسوب می‌شوند. همچنین مصرف طولانی‌مدت برخی دارو‌ها مانند مسکن‌های خاص و کورتون‌ها نیز می‌تواند موجب افزایش فشار خون شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز با تأکید بر نقش اصلاح سبک زندگی در کنترل فشار خون خاطرنشان کرد: مدیریت وزن، اصلاح الگوی غذایی، افزایش فعالیت بدنی، مدیریت استرس، خواب کافی، ترک سیگار و پرهیز از مصرف الکل از مهم‌ترین راهکار‌های مؤثر در این زمینه است.

وی کاهش وزن حتی به میزان ۳ تا ۵ کیلوگرم یا حدود ۱۰ درصد وزن بدن را در کاهش فشار خون مؤثر دانست و گفت: به ازای هر یک کیلوگرم کاهش وزن، فشار خون حدود یک میلی‌متر جیوه کاهش می‌یابد.

به گفته این فوق‌تخصص نفرولوژی، انجام حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی مانند پیاده‌روی سریع در پنج روز هفته، دوچرخه‌سواری یا شنا و در صورت امکان نرمش در منزل، تأثیر قابل‌توجهی در کنترل فشار خون دارد. همچنین خواب باکیفیت بین ۶ تا ۸ ساعت در شبانه‌روز و مدیریت استرس از دیگر عوامل مؤثر در پیشگیری و کنترل این بیماری است.

دکتر حیاتی در پایان تأکید کرد: مصرف سیگار با ایجاد تنگی عروق، به‌طور مستقیم در افزایش فشار خون و آسیب عروقی نقش دارد و پرهیز از آن از سنین نوجوانی اهمیت بسزایی دارد. رعایت اصول سبک زندگی سالم می‌تواند از بروز پرفشاری خون پیشگیری کرده یا روند کنترل آن را تسهیل کند.