سرشماری حیات‌وحش، مبنای مدیریت اکوسیستم همدان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما استان همدان، مهدی صفی‌خانی، با تأکید بر اهمیت سرشماری حیات‌وحش اظهار داشت: هر زمان بحث سرشماری گونه‌های جانوری مطرح می‌شود، این پرسش شکل می‌گیرد که چرا باید چنین کاری انجام شود. پاسخ روشن است؛ آمار و اطلاعات دقیق، مبنای هرگونه برنامه‌ریزی و مدیریت در اکوسیستم‌های طبیعی است.

وی افزود: اگر تصویری روشن از جمعیت گونه‌های مختلف نداشته باشیم، نمی‌توانیم کارکرد‌های اکوسیستم را به‌درستی مدیریت کنیم یا چالش‌های پیش‌رو را پیش‌بینی کنیم. هرگونه اختلال در چرخه‌های طبیعی، تأثیر مستقیم بر زندگی انسان دارد، زیرا حفظ طبیعت و حیات‌وحش در نهایت به معنای صیانت از زندگی بشر است.

معاون محیط زیست طبیعی  حفاظت محیط زیست استان همدان با اشاره به نمونه‌ای از برهم خوردن تعادل اکولوژیک تصریح کرد: در برخی موارد تعارض میان انسان و گونه‌هایی مانند گرگ شکل می‌گیرد و دامداران خواستار حذف این گونه می‌شوند. اما تجربه نشان داده است که حذف یک گونه از چرخه طبیعت، پیامد‌های پیش‌بینی‌نشده‌ای به همراه دارد؛ به‌گونه‌ای که در سال‌های بعد، افزایش جمعیت برخی گونه‌های دیگر می‌تواند خسارات جدیدی ایجاد کند. این موضوع نشان می‌دهد چرخه حیات در طبیعت به‌هم‌پیوسته و حساس است.

وی درباره روند سرشماری در استان همدان گفت: سرشماری گونه‌های مختلف جانوری در طول سال و بر اساس برنامه‌ریزی مشخص انجام می‌شود. شاخص‌ترین سرشماری مربوط به علف‌خواران بزرگ‌جثه در مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست است که در استان همدان شامل قوچ و میش و همچنین کل و بز می‌شود.

صفی‌خانی ادامه داد: علاوه بر این، سرشماری پرندگان آبزی و کنارآبزی نیز در فصول مختلف سال انجام می‌شود. به‌طور معمول، عملیات سرشماری دو بار در سال صورت می‌گیرد؛ یک‌بار در اواخر مهرماه با هدف ارزیابی میزان زادآوری و بررسی وضعیت جمعیت پس از فصل تولیدمثل، و بار دیگر در فصل زمستان برای برآورد حداقل جمعیت موجود در زیستگاه‌ها.

وی خاطرنشان کرد: در فرآیند سرشماری، کارشناسان با دقت داده‌ها را بررسی می‌کنند تا از خطای احتمالی در بازشماری جلوگیری شود و در نهایت به عددی برسند که بیانگر حداقل جمعیت واقعی گونه‌ها در منطقه باشد.

معاون محیط زیست طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست استان همدان با اشاره به وضعیت کنونی گونه‌ها در استان همدان گفت: خوشبختانه با وجود فشار‌هایی همچون خشکسالی، آتش‌سوزی مراتع و کاهش منابع آب و غذا که می‌تواند امنیت زیستی گونه‌ها را تحت تأثیر قرار دهد، شرایط جمعیتی حیات‌وحش استان نسبتاً مطلوب و در برخی موارد رو به رشد است.

وی در پایان تأکید کرد: این موفقیت حاصل همکاری جوامع محلی ساکن در روستا‌های مجاور مناطق حفاظت‌شده و تلاش شبانه‌روزی محیط‌بانان است. استمرار این روند نیازمند تداوم مشارکت مردمی و تقویت برنامه‌های حفاظتی مبتنی بر داده‌های دقیق سرشماری است.