شهید چمران، بنیان‌گذار ستاد جنگ‌های نامنظم

 

 

مصطفی چمران فراتر از یک فرمانده نظامی، یک مغز متفکر و نابغه علمی در کلاس جهانی بود. او که مدارج عالی تحصیلی را در دانشگاه تهران و سپس در برترین دانشگاه‌های آمریکا از جمله برکلی با نمرات درخشان سپری کرده بود، در تخصصی‌ترین آزمایشگاه‌های فیزیک پلاسما و الکترونیک جهان (مانند ناسا) خوش درخشید. او آینه‌ای تمام‌نما از توانمندی هوش ایرانی بود؛ مردی که رفاه، کرسی‌های علمی و آینده درخشان مادی در غرب را به راحتی در آغوش داشت، اما روحی بزرگتر از آن داشت که در حصار دیوار‌های بتنی آزمایشگاه‌های آمریکا محصور بماند.

 

 

چمران خط بطلانی بر رفاه‌طلبی کشید و قلبش برای مستضعفان تپید. هجرت او به لبنان و همراهی با امام موسی صدر، فصلی نو در زندگی او گشود. او در میان شیعیان مظلوم جنوب لبنان، نه به عنوان یک دانشمند مغرور، بلکه در قامت یک پدر، یک معلم و یک منجی ظهور کرد. پایه‌گذاری جنبش امل و تاسیس مدرسه صنعتی جبل‌عامل، نشان از نگاه عمیق او به توانمندسازی محرومان داشت. چمران در این دوران، اشک یتیمان را پاک می‌کرد و همزمان به آنها درس مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم اسرائیل را می‌آموخت.

 

 

کمتر نظامی یا دانشمندی در جهان یافت می‌شود که همپای نبوغ علمی و نظامی‌اش، قلمی چنین مسحورکننده و روحی چنین لطیف داشته باشد. نوشته‌ها و مناجات‌های شهید چمران، آمیزه‌ای از هنر، فلسفه و عرفانی ناب است. او در تاریکی شب، زمانی که سلاحش را زمین می‌گذاشت، با خدای خود راز و نیاز می‌کرد و با بیانی شاعرانه از شوق وصال و رنج دوری می‌نوشت. نقاشی‌ها و عکاسی‌های او نیز گواه دیگری بر روح زیباشناس و هنرمند این مرد بزرگ است که در میان هیاهوی جنگ، هرگز زیبایی‌های خلقت را فراموش نکرد.

 

 

با آغاز جنگ تحمیلی، چمران لباس رزم بر تن کرد و به یاری وطن شتافت. او با پایه‌گذاری ستاد جنگ‌های نامنظم، تئوری‌های پیچیده علمی را به استراتژی‌های کارآمد نظامی در خاکریز‌های خوزستان تبدیل کرد. شجاعت بی‌نظیر او در غائله پاوه و سپس در جبهه‌های سوسنگرد و دهلاویه، روحیه بخش رزمندگان اسلام بود. چمران فرماندهی نبود که پشت جبهه بنشیند؛ او همیشه پیشاپیش نیروهایش حرکت می‌کرد و با کلاه‌آهنگی ساده و تفنگی در دست، لرزه بر اندام دشمن بعثی می‌انداخت.

 

 

سرانجام در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰، در خاک خونین دهلاویه، تقدیر اینگونه رقم خورد که روح بی‌قرار مصطفی از قفس تن رها شود. ترکش خمپاره دشمن، پایان‌بخش زندگی مادی مردی شد که مرگ را بار‌ها به بازی گرفته بود. چمران شهید شد، اما مکتبی را بر جای گذاشت که در آن علم، عرفان، جهاد و هنر در عالی‌ترین سطح با یکدیگر تلفیق شده بودند. امروز، سالروز شهادت او، یادآور این حقیقت است که نخبگی حقیقی در گذشتن از خود و فدا شدن در راه آرمان‌های والای انسانی و الهی است.