گل مالی، آیین کهن مردم لرستان در سوگ امام حسین (ع)

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای استان لرستان، «گل‌مالی» یکی از رسم‌های سنتی مردم لرستان است که بر اساس رسم دیرینه مردم خرم‌آباد، در زمان عزاداری فاجعه روز عاشورا، سر و صورت خود را گل‌مالی می‌کنند. مردم بومی این منطقه، در زبان محلی گل‌مالی را «خَه‌رَّه‌گیری»، (خَه‌رّه به معنای گِل) می‌نامند.

 

 عزاداران در روز تاسوعا، خاک نرم و مخصوصی بنام گل باغچاله (گل رس) را مهیا کرده و در میدان‌های بزرگ و کوچک که معمولاً با آجر چینی در جلوی خیمه‌ها و تکیه‌های شهر درست می‌شود، می‌ریزند و در روز عاشورا این خاک را با گلاب مخلوط کرده و گل روز عاشورا را آماده می‌کنند و از صبح روز عاشورا با گل‌مالی کردن سر و صورت خود مراسم‌های عزاداری آغاز می‌شود.

 

آیین گل‌مالی لرستان، تنها یک رسم سوگواری نیست؛ تاریخ زنده‌ای است که از دل اسطوره‌ها تا امروز جریان دارد. این آیین، یادآور میثاق همیشگی مردمان زاگرس با آرمان‌های عاشوراست؛ میثاقی که هرسال با گِل و گلاب تجدید می‌شود و امروز به نمادی از همدلی، وفاداری و پیوند عمیق مردم این دیار با نهضت عاشورا تبدیل شده است.

 

گل‌مالی یکی از کهن‌ترین آئین‌های عزاداری در لرستان است که در فهرست آثار ملی به شماره ۵۳ به ثبت رسیده است.